Ιδια πολιτική, καλύτερη επικοινωνία

1Η κριτική που ασκούταν στην προηγούμενη κυβέρνηση ήταν ότι πορευόταν βάσει των δημοσκοπήσεων με μόνο στόχο την προστασία της δημοφιλίας της. Ο σημερινός πρωθυπουργός, έλεγε συχνά πυκνά για τον προκάτοχο του, πως ήταν ανίκανος και απών. Πως “άφηνε το καράβι ακυβέρνητο”. Έκανε “επικοινωνιακή πολιτική” δηλαδή αντί για “πολιτική”.

Αντίθετα, το δόγμα της δικής του διακυβέρνησης, είναι πως “δεν υπάρχει επικοινωνιακή πολιτική χωρίς παραγωγή ουσιαστικής πολιτικής”. Σε αντίθεση με τους ερασιτεχνισμούς του προκατόχου του (όπως το να φορέσει στρατιωτικό μπουφάν και να ενοχοποιήσει κάποιον φανταστικό εχθρό για τις πυρκαγιές του ‘07 στην Ηλεία), ο Γιώργος Παπανδρέου, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα και του παππού του γνωρίζει πολύ καλά πώς να χειραγωγεί την κοινή γνώμη, πώς να χρησιμοποιεί την επικοινωνία για να επιβληθεί στην πολιτική. Εφαρμόζει ένα δυναμικό και πολύπλοκο μοντέλο επικοινωνίας που όμως υπηρετεί την ίδια νεοφιλελεύθερη ατζέντα. Η διαφορά είναι πως καταλαβαίνει πολύ καλύτερα τις εξελίξεις στο πεδίο της δημοσιότητας και έτσι δεν επαναπαύεται σε δημοσκόπους και τα παραδοσιακά Μέσα Κατασκευής Συναίνεσης (ΜΜΕ).

Άμα τη αναλήψει των καθηκόντων του και αναγνωρίζοντας την απαξίωση της πολιτικής και της διοίκησης, από την πλειοψηφία των πολιτών, ο σημερινός πρωθυπουργός διακήρυξε “Ανανέωση” με την επιλογή των “Άριστων, αντί των αρεστών” (Περεστρόικα δεν το λέγαμε αυτό;). Όπου αρεστοί είναι τα μεσαία και ανώτερα στελέχη του κόμματός του, όπως έχουν αναδειχθεί από τις δημοκρατικές διαδικασίες του, ενώ άριστοι είναι οι τεχνοκράτες (τελικά υπαναχώρησε και σε αυτό σε μεγάλο βαθμό). Κατανοώντας ακόμα ότι οι πολίτες είναι απογοητευμένοι από την αντιδημοκρατική επιβολή της γραφειοκρατίας και την ευνοιοκρατία, συνέπλευσε με το κοινό αίσθημα διακηρύσσοντας “Διαφάνεια” (Γκλασνοστ στην πάλαι ποτέ…). Διακήρυξε ότι όλα τα δεδομένα της διοίκησης θα δημοσιεύονται εφεξής στο διαδίκτυο (δεν το έπραξε ποτέ), προχώρησε σε ζωντανές αναμεταδόσεις του Υπουργικού Συμβουλίου στο Διαδίκτυο και τη δημιουργία του opengov.gr, όπου κάθε πολίτης μπορεί να δημοσιεύσει σχόλια κάτω από τις παραγράφους των υπό ψήφιση νομοσχεδίων. Η τρίτη λέξη “κλειδί”, ήταν βεβαίως η λέξη “Ανάπτυξη” (πράσινη ή μη επίσης απουσιάζει προς το παρόν).

Και οι τρεις αυτοί όροι είναι εξαιρετικοί για επικοινωνιακή χρήση, από οποιονδήποτε πολιτικό σε όλο το φάσμα, αφού θίγουν μεγάλα προβλήματα του τόπου χωρίς να καταδεικνύουν τις πολιτικές που τα δημιούργησαν ή να δεσμεύουν για την παραγωγή πολιτικών σε διαφορετική κατεύθυνση που να τα αντιμετωπίζουν.

Έτσι μπορεί με φοβερή ευκολία, ο πρωθυπουργός, να επισκέπτεται ένα κατάστημα του ΙΚΑ και να διαπιστώνει ιδίοις όμμασι την ταλαιπωρία που υφίστανται οι πολίτες που κυβερνά, να υπόσχεται αποτελεσματικότητα με κοινωνική ευαισθησία, ενώ την ίδια ώρα ο αρμόδιος υπουργός του επεξεργάζεται λύση του ασφαλιστικού που θα επιδεινώσει την κατάσταση της πλειοψηφίας των πολιτών. Μπορεί να υπόσχεται προεκλογικά ρυθμιστικό ρόλο του κράτους στην οικονομία, ενώ μετεκλογικά εφαρμόζει το επιθετικότερο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων. Μπορεί να μιλάει για ισονομία και ισοπολιτεία, φέροντας ένα προοδευτικό νόμο για την ένταξη των μεταναστών, αλλά να υποχωρεί μετά υπό το… “βάρος” των σχολίων που κατατίθενται στην πρωθυπουργική ιστοσελίδα και να συμπλέει με τους συντηρητικούς. Μπορεί να διακηρύσσει “Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα” στα προεκλογικά μπαλκόνια, αλλά να συγκυβερνά με τη Ν.Δ. και το ΛΑΟΣ.

Με την ίδια “ευελιξία” αντιμετωπίζει και το “αφήγημα” της κρίσης. Ενώ πραγματοποιεί όλα τα λάθη που ρίχνουν τη χώρα στην αγκαλιά του ΔΝΤ και οδηγούν σε μερική “απώλεια της εθνικής κυριαρχίας”, δηλώνει πως “αποκλείεται να χρεωκοπήσουμε” και πως οι θυσίες θα αποδώσουν. Την στιγμή μάλιστα που ανακοινώνεται η περαιτέρω αύξηση των spread προμηνύοντας νέα σκληρότερα ακόμα μέτρα, ο πρωθυπουργός βαθμολογεί τους υπουργούς του για την αποτελεσματικότητα τους. Και κρατάει τους πολίτες σε αγωνία σαν να παρακολουθούν κάποιο ριάλιτι. Θα τα καταφέρει ή όχι;

Στην πραγματικότητα οι δυο κυβερνήσεις (ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.), όπως και όλες οι προηγούμενες από τη δεκαετία του ‘90 και έπειτα είχαν την ίδια και απαράλλακτη ατζέντα. Ιδιωτικοποιήσεις, διάλυση του κοινωνικού κράτους, φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, ελαχιστοποίηση του κράτους και της δημόσιας οικονομίας. Μετρώντας τα γεγονότα και μόνο, όμως, η κυβέρνηση Παπανδρέου, αποδεικνύεται αποτελεσματικότερος εκφραστής της. Μέσα στον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης και φλερτάροντας με το οικονομικό και πολιτικό σοκ, επιχειρεί να περάσει όλες τις μεταρρυθμίσεις που δεν μπόρεσαν οι προκάτοχοι της σε διαστήματα τετραετιών.

Πίσω στο θέμα της επικοινωνιακής πολιτικής αν η πολιτική που στηρίζεται σε δημοσκοπήσεις, καταρρέει σε φιάσκο ή σε κοινωνικές εκρήξεις τύπου Δεκέμβρη, επειδή αποξενώνει την κοινωνία, το ανάλογο μπορεί να συμβεί και με την πολύπλοκη μοντέρνα επικοινωνία του ΠΑΣΟΚ. Όσα μπλογκς, σχόλια, όσες ζωντανές αναμεταδόσεις στο διαδίκτυο και όσες βαθμολογίες – σαν να πρόκειται για βιντεοπαιχνίδι – και να προσθέσει κανείς, δεν υποκαθιστούν την πολιτική συμμετοχή, την ενεργοποίηση του λαού, σε μια προοπτική και αυτό είναι που δεν κάνει η κυβέρνηση σήμερα.

Το πολιτικό μάρκετινγκ τελειώνει εκεί που ο απλός κόσμος αισθάνεται ανήμπορος να συμμετάσχει στη διοίκηση της ζωής του και αναγκάζεται να αποδεχτεί πολιτικές, τις συνέπειες των οποίων θα χρειαστεί να αποτινάξει. Το βασικό πρόβλημα του νεοφιλελευθερισμού, που επιβάλλεται σήμερα, είναι πως δεν είναι ηθικά αποδεκτός από την πλειοψηφία των πολιτών, δεν τους προσφέρει προοπτική και δεν χτίζεται από αυτούς. Τα κελεύσματα του Γιώργου Παπανδρέου για συμμετοχή των πολιτών στη διοίκηση, αντικαθίστανται σήμερα από οικονομικό πόλεμο των αγορών κατά των εργαζομένων. Αν δεν πέτυχαν είκοσι χρόνια τώρα να τον κάνουν δημοφιλή με δάνεια και μια πλαστή ευμάρεια, θα τα καταφέρουν τώρα; Το σίγουρο είναι πως χρειάζεται ένας Παπανδρέου να το επιχειρήσει.

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: