Ατακτη πόλη, διαφεύγει

Το σημείωμα που συνόδευε το link λέει: «Το σχόλιο μου σήμερα στην Καθημερινή είναι για τις κουβέντες που ανοίξαμε το 1999, (σ.σ. όταν επέστρεψε στην Ελλάδα) και συνεχιζονταν μέχρι προχθές». Πράγματι μας απασχολούσε το ζήτημα της Αθήνας που όλοι αγαπούν να μισούν. Μέχρι το Δεκέμβρη του 08 τολμώ να πώ. Η ακυβερνητη πολιτεία του Πέτρου που βυθίζεται στη γλυκιά αδράνεια κι η Αθήνα που δεν ταξινομείται, όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Ρηγόπουλος βρήκαν κατά τη γνώμη μου την πιο γνήσια έκφραση τους στο Δεκέμβρη. Ενα τραυματικό συμβάν που μοιραια συνοδεύει αυτή την ακαταστασια, την αντίφαση, την διαπάλη. Απο το 99 όμως αισθανόμασταν οτι η πόλη έβραζε. Αλλος έπαιρνε φωτογραφίες, εκείνα τα χρόνια, άλλος βίντεο, άλλος έγραφε κειμενα και όλοι καταλαβαίναμε πως μια πόλη που δεν παράγει μύθο, είναι μια πόλη που δεν μπορεί να αγαπηθεί. Αυτές οι συζητήσεις δεν είχαν «πλαίσιο» ή «παραγωγικο» αποτέλεσμα. Μας συνοδεύουν με τον άλφα ή βήτα τρόπο σε ότι κάνει ο καθένας μας. Εδώ το σχόλιο του Πέτρου στα πλαίσια του ρεπορτάζ της Λίνας Γιάνναρου για το πως ξαναβλέπουν την πόλη μας οι εκτός των τειχών. Παραθέτω και το σχόλιο του Δημήτρη Ρηγόπουλου αμέσως μετά.

«Η Αθήνα είναι οι αναπαραστάσεις της. Εικόνες και γεγονότα με τα οποία αυτοπεριγράφεται, φωτογραφίζεται, μαντεύει τις ώρες της και εκπέμπει προς τα έξω, σε συνεχή ροή.

Πρωινή τηλεόραση, καμπάνιες ΕΟΤ, free press, αφίσες. Εκθέσεις που γίνονται για να γίνουν, φλύαρα βιβλία με ωραία εξώφυλλα, κτίρια πιο κακοδουλεμένα από φυλλάδια στην πόρτα τους: προβρασμένα, με έλλειμμα φαντασίας: φτιαγμένα από κουρασμένους για μέτριους για να πουλήσουν ό,τι έχουμε ήδη ξεχάσει. Ενας καθημερινός πολιτισμός κοιμάται στα μποτιλιαρίσματα.

Από την άλλη: απροσδόκητες φωνές ραδιόφωνου, blogs, διηγήματα-facebook, ποίηση σε tweets, θρύλοι στα καφενεία, νέοι θεσμοί που, παραπατώντας ή σίγουροι, ανατρέφουν πολιτισμό: ΔΕΣΤΕ, Bios, Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη -Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το υπόγειο του Ωδείου, το Φεστιβάλ Αθηνών. Λείπει ένα βήμα, από την ανατροφή στην παραγωγή: οι θεσμοί να συναντήσουν τον καθημερινό πολιτισμό.

Η Αθήνα είναι οι άνθρωποί της. Οταν ταυτίζονται με τις εικόνες-γεγονότα της, παράγει πρωτοπορία. Η δημιουργική πίεση γίνεται μεταδοτική και τα πάντα είναι δυνατά. ‘30. ‘60. Καλοκαίρι ’04 (παρολίγο). 2010: Βερολίνο, Σενζέν σε ζωντανή σύνδεση με Κυψέλη, Φάληρο.

Μια τρέντι πόλη μιμείται. Εκείνη που πρωτοπορεί μαγνητίζει: αφήνει το ίχνος της παντού. Η Αθήνα έχει μια γλυκιά αδράνεια. Ισως και να μην θέλει να γίνει αυτόφωτη Μητρόπολη. Γιατί το φως της δεν υπάρχει αλλού».

Πέτρος Μπαμπασίκας (Drifitng City, λέκτορας στην Αρχιτεκτονική του Παν Πατρών)

Αταξινόμητη ταυτότητα

Του Δημητρη Pηγοπουλου

ΗAθήνα δεν θα πρέπει να εκπλήσσεται με τα άτακτα κύματα δημοσιότητας που της χαρίζουν τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η βιομηχανία της ταξιδιωτικής δημοσιογραφίας, υποχρεωμένη να καλύψει χιλιάδες σελίδες περιοδικών, εφημερίδων και άπλετου διαδικτυακού χώρου, βρίσκεται σε ένα άχαρο καθεστώς διαρκούς επαγρύπνησης για να εντοπίσει νέους προορισμούς, να αποκαλύψει καλά κρυμμένα μυστικά.

Η Αθήνα δεν μπορεί να αξιολογηθεί ως «νέος προορισμός» (στην ίδια κατηγορία, δηλαδή, με τα «εξωτικά» Τίρανα ή την Αγκυρα) αλλά η πρόσληψή της από τα μέσα διεθνώς παρουσιάζει ανάλογες ποιότητες. Η Αθήνα δεν είναι φυσικά Λονδίνο, Παρίσι ή Ρώμη, αλλά ούτε Λισσαβώνα, Δουβλίνο, Κωνσταντινούπολη. Θα έλεγε κανείς ότι είναι από μόνη της μια κατηγορία.

Η αταξινόμητη ταυτότητά της είναι φυσικό να προκαλεί αμηχανία, έλξη, απώθηση, έξαψη, περιέργεια. Το παράξενο με την Αθήνα είναι ότι δεν έχει καταλήξει ακόμα τι θέλει να είναι (και να φαίνεται). Οταν σταματήσει να υποδύεται άτσαλα άχρηστους ρόλους, περιφρουρήσει την ιδιοσυγκρασία της, προστατέψει κατοίκους και επισκέπτες από μικρές, καθημερινές αβαρίες, η ευρωπαϊκή της μοναξιά θα είναι μόνο για καλό.

ΥΓ Το σχόλιο του Δημήτρη εδώ βεβαίως ειναι κάπως «στενό», όμως στην επέκταση του αποκαλύπτει όλα αυτά για τα οποία κι εγώ και άλλοι προσπαθούμε να μιλήσουμε

Οπως θα έπρεπε να είναι αναμενόμενο, ήρθε και η απάντηση του Αλέξανδρου:

«Αγαπητέ φίλε,
η κουβέντα συνεχίζεται πλέον ερήμην μας. Όσα λέγαμε τότε με κάποιο τρόπο που δεν είναι πικρός μοιάζουν πλέον εκτός θέματος. Το θέμα της Αθήνας πλέον εγγράφεται σε μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη, πιο ώριμη και κρίσιμη. Τότε μπορούσαμε να μιλήσουμε για την Αθήνα. Μόνη της. Τώρα πια όχι. Έτσι νομίζω. Κι αυτό με φωτίζει. Τα μικρά μας ποιήματα έχουν διαστάσεις που δε περιγράφονται με ακρίβεια. Ένα σχόλιο στους τοίχους της πόλης, ένα τραγούδι στα ραδιόφωνα της, συμμετέχει στις ιστορίες που συμβαίνουν μίλια μακριά.
Ήμασταν λάθος; Δεν έχει νόημα αυτή η ερώτηση. Έτσι ήταν τότε. Αν ήταν διαφορετικά θα είχαμε έναν λόγο προφητικό και ερμητικό. Δε συνέβη. Η πόλη έχει φτιάξει πλέον μια νέα μυθολογία, τα σώματα έχουν αλλάξει, πολλά ψέμματα έχουν φύγει από την μέση (δίχως να έρθουν πάντα οι αναγκαίες απαντήσεις) και τα ακολουθεί ένα άρωμα νοσταλγίας. Η Πόλη συνεχίζει… έχει κάνει τα καινούρια της εγκλήματα, έχει ιδρύσει την νέα της φτώχεια και την νέα της γοητεία. Τα μέτωπα είναι διαφορετικά, μεγαλύτερα, με περισσότερες ελπίδες και μεγαλύτερα ρίσκα. Η κρίση του πολιτισμού μας μάλλον θα διαρκέσει περισσότερο από τις μικρές μας ζωές. Δε θα δούμε την συγκομιδή. Θα τα δούμε όλα. Ίσως αυτό να είναι ένα προνόμιο».

Advertisements
  1. Ματθαίο, Αλέξανδρε-ο Δεκέμβρης είναι τώρα τόσο μέρος της Αθήνας όσο ο σεισμός του 99, το καλοκαίρι του 04, η Πάρνηθα του 07: ανθρωπογενή, καταλυτικά, κατακλυσμικά γεγονότα τα οποία τινάζουν την πόλη από τον εντροπικό ύπνο της, σε μια νέα, συνήθως πιο αποδιοργανωμένη φάση ισορροπίας. Η Αθήνα ΔΟΥΛΕΥΕΙ έτσι: με αφασίες και σύντομες εκρήξεις, στα ρήγματα των οποίων αναδύονται κάποια νέα πράγματα. Ορισμένα από αυτά αντέχουν στις περιόδους αφασίας. Άλλα όχι. Όταν αντέχουν περισσότερα, τότε μεταδίδεται η δημιουργική πίεση, τότε γίνεται, εκπέμπτεται κάτι. Μιά φορά στα 20 χρόνια; Οι δε καταστροφές θάβονται στην πόλη η μία επάνω από την άλλη: σε στρώσεις που για να τις διαβάσεις, θέλει απερίγραπτα σκάνερ και γνώση των υπογείων της. Εν τω μεταξύ, πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε, στεγνά. Εγώ τώρα κλείνω 7 χρόνια στην Αθήνα και ακόμη δεν έχω καταλάβει που έχω μείνει περισσότερο: στην αφασία, στην ανατροφή, ή στην παραγωγή. 2, 3 χρόνια ακόμα, θα κάνω λογαριασμό.

    Όσο για το αν η κουβέντα συνεχίζεται ερήμην μας, αυτό, για την ώρα είναι ίσως θετικό: το θέμα με τα ιστορικά γεγονότα και τη συμμετοχή μας σε αυτά είναι ότι, χωρίς τη στεγνή δουλειά, δεν είμαστε ποτέ σίγουροι αν θα έχουμε συνεισφέρει στην καταστροφή, στην αφασία, ή στα καινούργια, έστω βραχύβια πράγματα: ακόμη και αν είχαμε τις αγνότερες προθέσεις. Δείτε το επίγραμμα του Engels, από τον Στρατή Τσίρκα, στη Νυχτερίδα των Ακυβέρνητων Πολιτειών. Προσωπικά θα ήθελα να γράψω την ιστορία του πάρκου της Ζωοδόχου Πηγής και Ναυαρίνου, σε 5 χρόνια: δεν ξέρω πόσο θα αντέξει ή που θα πάει, αλλά θα είναι η συνέχεια του αυτού του σχολίου, το οποίο θα είναι το επόμενο άρθρο, κομμένο σε 200 λέξεις, που ελπίζω να αναδημοσιεύσεις στο Βλογ, έτσι ώστε να συνεχίσουμε, ερήμην της ιστορίας, όχι την κουβέντα, αλλά τη στεγνή δουλειά.

  2. @ Alexandros,
    isos m’ena tropo i apandisi sou itan i erotisi pou ekana otan efiga apo tin athina to 2005:
    η Αθήνα συμμετέχει στις ιστορίες που συμβαίνουν μίλια μακριά;

    malon kai afti i ikona eXi na kani m’ena estima pou kouvalao mazi mou apo tote… doulevi mesa mou erimin mou!
    http://wp.me/sx7bs-laube
    (sorry pou den eXi elliniki metafrasi)

    @ matthe
    pos diavasis tin fotografia pou anartises
    an oXi tora poté i pòte (never?) i (when?)

    kali dinami…

    palermo dekemvri 2009

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: