Πολιτική προστασία απο το διάστημα

1Τόσο στις φωτιές της Πάρνηθας όσο και στις αντίστοιχες του νομού Ηλείας, το μεγαλύτερο πρόβλημα των επιχειρήσεων κατάσβεσης και διάσωσης ήταν ο συντονισμός. Οι ανεξέλεγκτοι άνεμοι, οι δύσβατες περιοχές και ο πανικός που προκλήθηκε σε κάποιες περιπτώσεις δημιούργησαν χαοτικές συνθήκες. Αντίθετα, δεν χρησιμοποιήθηκαν δορυφόροι και ψηφιακοί χάρτες. «Στην Ηλεία μπορούσαμε να ενεργοποιήσουμε ένα διεθνές δίκτυο δορυφόρων. Ο λόγος για τον οποίο δεν το κάναμε είναι επειδή αργήσαμε προφανώς να το καταλάβουμε, αλλά και επειδή δεν έχουμε την υποδομή για επιχειρησιακή δράση βάσει των πληροφοριών που θα μας παρείχε», λέει ο Κωνσταντίνος Κουρτίδης, αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου και εθνικός εκπρόσωπος της χώρας μας στην επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος για την παρατήρηση της Γης. Διεθνώς τα τελευταία χρόνια αρχίζουν να γίνονται κατανοητές οι δυνατότητες των δορυφόρων στην πολιτική προστασία, στην αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, στην προστασία του περιβάλλοντος κ. α.

«Βαθμιαία γίνονται συνειδητά τα οφέλη τόσο στην προστασία των οικοσυστημάτων και του περιβάλλοντος, όσο και στην προστασία των πληθυσμών από πλημμύρες ή πυρκαγιές. Για τη διεξαγωγή επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια μιας κρίσης χρειάζεσαι πολλά δεδομένα από πολλούς διαφορετικούς δορυφόρους και αυτό είναι που δεν έγινε στις πυρκαγιές της Πελοποννήσου, ενώ υπήρχε δυνατότητα», λέει ο Γιάννης Δαγκλής, διευθυντής του Ινστιτούτου Διαστημικών εφαρμογών και τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, συντονιστής του δικτύου ΠΡΟΤΗΠΑ, μιας σύμπραξης των μεγαλύτερων ελληνικών πανεπιστημίων, το οποίο οργανώνει την Δευτέρα ημερίδα για την προστασία της Γης από το Διάστημα, στο κέντρο ΓΑΙΑ του Μουσείου Γουλανδρή.

Στην ημερίδα θα παρουσιασθεί μια σειρά από έργα που έχουν ξεκινήσει έκτοτε σε διάφορα επίπεδα και τα οποία εισάγουν τα διαστημικά εργαλεία στην επιστήμη και τη διοίκηση. Παράδειγμα, η υπηρεσία BSM του Αστεροσκοπείου, η οποία χαρτογραφεί τις καμένες εκτάσεις και προμηθεύει με στοιχεία τη διοίκηση, αλλά και η υπηρεσία της εταιρείας Inforest, που παρείχε πέρυσι δορυφορικούς χάρτες στην Πυροσβεστική Υπηρεσία στους οποίους αποτυπώνονταν οι δύσβατες περιοχές στους ορεινούς όγκους της Αττικής.

«Η Ευρώπη επενδύει όλο και περισσότερο στην τηλεπισκόπηση από δορυφόρους κι έτσι στα επόμενα πέντε ώς δέκα χρόνια θα αλλάξει η εικόνα που έχουμε για την πολιτική προστασία», λέει ο Κωνσταντίνος Κουρτίδης.

Τα Βαλκάνια σταυροδρόμι της διεθνούς ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Είναι πλέον γνωστός ο ρόλος των εκπομπών σωματιδιακών ρύπων στην κλιματική αλλαγή: ψύχουν τη Γη λόγω της ιδιότητάς τους να σκεδάζουν την ηλιακή ακτινοβολία, μεταβάλλοντας το ενεργειακό ισοζύγιο του πλανήτη και αποτελώντας ουσιαστικά έναν αντισταθμιστή του φαινομένου του θερμοκηπίου. Για την παρακολούθηση της σωματιδιακής ρύπανσης, η NASA έχει δημιουργήσει το Παγκόσμιο Δίκτυο σταθμών μέτρησης αερολυμάτων AERONET εξοπλισμένο με ειδικά φασματοφωτόμετρα. Το Ινστιτούτο Διαστημικών Ερευνών και Τηλεπισκόπησης (ΙΔΕΤ) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών διαθέτει από τον Μάιο του 2008 ειδικό εξοπλισμό για την τηλεπισκόπηση ατμοσφαιρικών παραμέτρων στο πλαίσιο του AERONET. «Η παρακολούθηση των επιπέδων ακτινοβολίας και των αιωρούμενων σωματιδίων στην Αθήνα με τα φωτόμετρα του ΙΔΕΤ αναμένεται θα συμβάλει στην αποτύπωση μιας σημαντικής κλιματολογίας για την πόλη και μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών εκπομπών και περιοριστικών μέτρων», λέει ο Βασίλης Αμοιρίδης, ερευνητής του Ινστιτούτου. Σε αντίστοιχο πρόγραμμα, η ομάδα τηλεπισκόπησης laser του Τομέα Φυσικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έχει αναπτύξει συστήματα για τη μέτρηση της κατανομής των αιωρούμενων σωματιδίων στην τροπόσφαιρα και έπαιξε σημαντικό ρόλο πέρυσι σε περιπτώσεις έντονης μεταφοράς αερολυμάτων στην τροπόσφαιρα όπως με τις καταιγίδες σκόνης από την έρημο Σαχάρα. «Παρ’ όλο που η περιοχή των Βαλκανίων θεωρείται σταυροδρόμι της διεθνούς ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν υπάρχουν αρκετά διαθέσιμα δεδομένα για την κατανομή των αερολυμάτων σε πολλές από τις χώρες», λέει ο Αλέξανδρος Παπαγιάννης καθηγητής του ΕΜΠ.

Προβλέποντας μελλοντικές πυρκαγιές

Τα τελευταία χρόνια οι δασικές πυρκαγιές στις χώρες της Ευρώπης αποτεφρώνουν κατά μέσο όρο μισό εκατομμύριο εκτάρια δασών ανά έτος. Ενα από τα ζητούμενα των επιστημόνων είναι η κατανόηση του μηχανισμού εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς και η βελτίωση των προγνώσεων για μελλοντικές πυρκαγιές.

«Η πρόγνωση εξαρτάται εν πολλοίς από τη χαρτογράφηση της επικινδυνότητας εκδήλωσης πυρκαγιάς. Η εκτίμηση των ζημιών βοηθά τις δασικές υπηρεσίες στη λήψη κατάλληλων μέτρων αναδάσωσης των καμένων περιοχών. Οι πληγείσες περιοχές πρέπει να παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή τα χρόνια που ακολουθούν ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία από την ανθρώπινη παραβατική δραστηριότητα και να παρακολουθείται ο ρυθμός ανάπτυξης της φυσικής βλάστησης», λέει ο Χάρης Κοντοές, ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υπεύθυνος της υπηρεσίας BSM, η οποία χαρτογραφεί με δορυφόρους και παρακολουθεί τις καμένες εκτάσεις από πυρκαγιές στη χώρα μας.

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται την τελευταία διετία κατά την περίοδο των πυρκαγιών (Μάιος-Οκτώβριος) σε όλη τη χώρα. Τους χάρτες του χρησιμοποιούν μεταξύ άλλων το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, Εθνικό Ιδρυμα Αγροτικής Ερευνας, οι περιφέρειες Αττικής και Πελοποννήσου, Δασαρχεία και η Κτηματολόγιο ΑΕ. Αντλώντας δεδομένα από δορυφόρους όπως οι MODIS, Landsat κ.α. χαρτογραφεί τις απολεσθείσες επιφάνειες ανά κατηγορία χρήσης και κάλυψης γης. Η ακρίβεια της υπηρεσίας υπολογίζεται σε ποσοστό 95% .

«Η γνώση των αλλαγών στις χρήσεις γης βοηθά να προβλεφθεί ο μελλοντικός κίνδυνος πυρκαγιάς. Το πρόγραμμα αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμο για τη λήψη μέτρων και ορθή εφαρμογή των πολιτικών διατήρησης των χρήσεων γης μετά την καταστροφή» λέει ο Χάρης Κοντοές.

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: