3500 χιλιαδες βιοχημικοι στην Αθήνα

1H καρδιά της Μοριακής Βιολογίας, της μεγαλύτερης επανάστασης μετά την πληροφορική, που παράλληλα διχάζει και εγείρει σοβαρά ερωτήματα γύρω από τις εφαρμογές της (κλωνοποίηση, βλαστοκύτταρα, γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, γονιδιακές θεραπείες ασθενειών κ.ά.) χτυπάει αυτές τις μέρες στην Αθήνα. Περισσότεροι από 3.500 Βιολόγοι και Βιοχημικοί από όλο τον κόσμο, ανάμεσά τους, οι Νομπελίστες Τιμ Χαντ (2001) και Σίντνεϊ Αλτμαν (1989) και Γκούντερ Μπλόμπελ, θα λάβουν μέρος στις εργασίες του 33ου Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας των Ενώσεων Βιοχημείας (FEBS) και του 11ου Συνεδρίου της Διεθνούς Ενωσης Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας (IUBMB).

Στις 200 περίπου ομιλίες τους και τις 2.500 ανακοινώσεις, οι επιστήμονες θα συζητήσουν εκτενώς θέματα όπως τα βλαστοκύτταρα, η νέα φαρμακοθεραπεία, εφαρμογές της Βιοχημείας στο περιβάλλον αλλά και τη γεωργία, η νανοτεχνολογία, η κατανόηση των λοιμωδών νοσημάτων κ.ά.

Γήρανση κυττάρων

Μεταξύ άλλων στο συνέδριο της FEBS στην Αθήνα, Αυστριακοί ερευνητές θα ανακοινώσουν ότι ανακάλυψαν τρία μόρια που αποκαλύπτουν πολλά για τη γήρανση των κυττάρων. Η ανακάλυψή τους ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη μεθόδων αναστολής των επιπτώσεων του γήρατος αλλά και την ερμηνεία του αυτισμού. Βραζιλιάνοι ερευνητές θα ανακοινώσουν ότι εντόπισαν τα μόρια που επιτρέπουν στο παράσιτο της ελονοσίας να «αντιληφθεί» τα δεδομένα του περιβάλλοντός του και να τα αξιοποιήσει για να μολύνει τους ξενιστές του. Αμερικανοί επιστήμονες θα παρουσιάσουν τις μελέτες τους σε μοριακά απολιθώματα, εξηγώντας πώς έγιναν οι πρώτες αντιδράσεις ώστε να δημιουργηθούν μόρια με δυνατότητα αυτοαναπαραγωγής.

«Θα ανταλλάξουμε απόψεις, θα ξεκινήσουμε συνεργασίες και βεβαίως είναι πολύ σημαντικό να συναντιέσαι με τους ανθρώπους του χώρου σου», λέει στην «Κ» ο δρ Αντώνης Κορόμηλας. «Ερχονται σπουδαίοι επιστήμονες και είναι σαν το πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα, ξέρετε. Είναι μια γιορτή για την επιστήμη μας».

«Θα ανακοινωθούν νέες προσεγγίσεις σε ζητήματα, όπως για παράδειγμα ο έλεγχος της γενετικής πληροφορίας στις νεοπλασίες, ο κύκλος ζωής των κυττάρων, πληροφορίες για τα πολυδύναμα κύτταρα κ.ά. Αυτά βρίσκουν εφαρμογές σε ζητήματα όπως η κατανόηση του καρκίνου, των καρδιαγγειακών νοσημάτων, νευρολογικών ασθενειών κ.λπ.», συμπληρώνει ο δρ Μανώλης Φραγκούλης.

«Αποτελεί μοναδική ευκαιρία για νέους επιστήμονες και φοιτητές να γνωρίσουν τις σπουδαιότερες επιστημονικές ομάδες σήμερα, να ανοίξουν πόρτες για συνεργασίες για κατάθεση κοινών ερευνητικών προγραμμάτων με ελληνικές ομάδες, και βεβαίως αποτελεί μια επιβράβευση για την κοινότητα της Βιοχημείας στη χώρα μας, η οποία πάει καλά», λέει στην «Κ» ο κ. Φραγκούλης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου. «Οι βιοεπιστήμες στην Ελλάδα πάνε πάρα πολύ καλά, το ίδιο και η εκπαίδευση».

Η Βιοχημεία και η Βιοτεχνολογία εγείρουν σοβαρά ερωτήματα όμως για μια σειρά από εφαρμογές τους (κλωνοποίηση), και διαφωνίες (βλαστοκύτταρα). «Φυσικά υπάρχουν πολλές απόψεις και αντιπαραθέσεις σε αυτά τα συνέδρια. Περιμένουμε και εδώ να γίνει αυτό», λέει ο κ. Δημήτρης Κλέτσας, διευθυντής Ερευνών του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος και υπεύθυνος του συμποσίου «Επιστήμη και Κοινωνία».

«Η Βιοχημεία είναι η επιστημονική βάση για όλες αυτές τις εξελίξεις. Το συνέδριο είναι επιστημονικό και δεν δίνει πολλά περιθώρια για φιλοσοφικές διαφωνίες. Αλλωστε όλοι συμφωνούμε στα αποτελέσματα των πειραμάτων, τα οποία είναι αντικειμενικά» λέει στην «Κ» ο Κωνσταντίνος Δραίνας, καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής.

Μεταλλαγμένα

«Θα συζητήσουμε και κάποια ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις προεκτάσεις της δουλειάς μας», δηλώνει ο Μανώλης Φραγκούλης. «Στο ζήτημα της γεωργικής βιοτεχνολογίας για παράδειγμα υπάρχουν ζητήματα που συζητιούνται στην Ευρώπη παρόλο που στις ΗΠΑ έχουν λυθεί», λέει ο ίδιος τασσόμενος υπέρ των μεταλλαγμένων προϊόντων. Αλλά βέβαια πολλοί Ευρωπαίοι Βιολόγοι θα διαφωνούσαν μαζί του.

Τα θέματα που θα θιγούν στο συνέδριο

Βλαστοκύτταρα

Τα βλαστικά κύτταρα και η αξιοποίησή τους σε νέες κυτταρικές θεραπείες έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις -για ηθικούς λόγους- σε πολλές χώρες. Θα ανακοινωθούν νέες τεχνικές για τον κυτταρικό προγραμματισμό και την πιθανή δημιουργία νέων υγιών ιστών για μεταμοσχεύσεις.

Φαρμακογενετική

Μερικές από τις πιο σημαντικές ανακοινώσεις του συνεδρίου θα αφορούν τη γενετική ταυτότητα ενός ασθενούς που τον καθιστούν συμβατό ή μη με ένα φάρμακο, κάτι που θα ωθήσει την ανάπτυξη μεθόδων προσωπικής θεραπείας στο μέλλον.

Κατανόηση φυσιολογικών διεργασιών

Οι Μοριακοί Βιολόγοι θεωρούν όλο και περισσότερο τα γηρατειά ως μια διαδικασία συσσώρευσης λαθών σε κυτταρικό επίπεδο που θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί, ή τουλάχιστον να αντιμετωπισθούν οι βλάβες που επιφέρουν στην υγεία μας. Στο συνέδριο πολλές ανακοινώσεις σχετίζονται με την κατανόηση της αλλοίωσης των πρωτεϊνών ενώ θα προταθούν και μέθοδοι αποτροπής αυτής της διαδικασίας.

Βιοχημεία και περιβάλλον

Μια σειρά ομιλιών αναφέρονται σε οργανισμούς που προσαρμόζονται σε ακραίο περιβάλλον, όπως πολύ υψηλές θερμοκρασίες, από όπου μπορούν οι επιστήμονες να πάρουν ένζυμα χρήσιμα στην απορρύπανση.

Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και γεωργία

Θα ανακοινωθεί η δημιουργία φυτών που μπορούν να παράγουν ανθρώπινη ινσουλίνη.

Λοιμώδη νοσήματα

Ο δρ Φώτης Καφάτος θα κάνει σημαντικές ανακοινώσεις για την κατανόηση και τις νέες μεθόδους αντιμετώπισής της.

Ελπιδοφόρα μηνύματα για τον καρκίνο

Ελπιδοφόρα νέα, μεταφέρει, μέσω της «Κ», ένας Ελληνας επιστήμονας που εργάζεται και διαπρέπει στο εξωτερικό. Μια κοινή πρωτεΐνη του ανοσοποιητικού μας συστήματος, που θα χρησιμοποιηθεί από τους ερευνητές ως «Δούρειος Ιππος» κατά των καρκινικών κυττάρων, αποδεικνύεται «κλειδί» για την κατανόηση και καταπολέμηση της σοβαρής ασθένειας, όπως προκύπτει από τις έρευνες του Ελληνα Μοριακού Βιολόγου και της επιστημονικής του ομάδας, στο Μόντρεαλ του Καναδά.

Ο λόγος για τον δρα Αντώνη Κορόμηλα και τις έρευνές του στη λειτουργία της κοινής σε όλα τα θηλαστικά και όλα τα κύτταρα πρωτεΐνης stat1. Τα ιδιαιτέρως σημαντικά αποτελέσματα των ερευνών της επιστημονικής ομάδας του κ. Κορόμηλα θα ανακοινωθούν στο 33ο Ευρωπαϊκό και 11ο διεθνές συνέδριο Μοριακής Βιολογίας και Βιοχημείας που διεξάγεται από χθες στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τη συμμετοχή 3.500 Βιολόγων από όλο τον κόσμο.

Ιντερφερόνες

«Η πρωτεΐνη stat1 είναι κοινή σε όλα τα είδη θηλαστικών και σε όλα τα κύτταρα του σώματός μας», εξηγεί στην «Κ» ο Ελληνας καθηγητής και «η βασική λειτουργία της είναι να μας προστατεύει από μολύνσεις, ιούς και μικρόβια».

Οταν μολύνεται ο ανθρώπινος οργανισμός, τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος παράγουν μια κατηγορία πρωτεϊνών, τις ιντερφερόνες, οι οποίες στοχεύουν τα παθογόνα κύτταρα φτάνοντας έως αυτά μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Εκεί δημιουργούν ένα αντι-παθογόνο περιβάλλον και η πρωτεΐνη stat1 διαδραματίζει τον κρίσιμο ρόλο στη δημιουργία αυτού του περιβάλλοντος.

Πρωταρχικός στόχος του ανοσοποιητικού συστήματός μας είναι η αναστολή της καρκινογένεσης, όμως τα καρκινικά κύτταρα βρίσκουν γρήγορους τρόπους να «ξεφεύγουν» από αυτή την επίθεση. Οσο ισχυρότερο είναι το ανοσοποιητικό σύστημα κάποιου, τόσο καθυστερεί η ανάπτυξη του καρκίνου, ενώ αντίθετα αν είναι αδύναμο, ο καρκίνος ευνοείται.

Ερευνες των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι η πρωτεΐνη stat1 επιβραδύνει την ανάπτυξη του καρκίνου, συνθέτοντας την πρώτη γραμμή άμυνας των κυττάρων μας. «Παρόλα αυτά συμβαίνει κάτι παράδοξο. Οι έρευνές μας σε καρκίνους του μαστού, της κεφαλής, του λαιμού και σε λευχαιμίες δείχνουν ότι η πρωτεΐνη η οποία φυσιολογικά βοηθάει στην καταστολή του καρκίνου, όταν αυτός καταλάβει τα υγιή κύτταρα υπερεκφράζεται βοηθώντας τον να αναπτυχθεί περαιτέρω», λέει στην «Κ» ο Αντώνης Κορόμηλας. Αυτό, ίσως είναι το «κλειδί».

Παρέμβαση

Ερευνες της ομάδας του κ. Κορόμηλα σε ποντίκια αποκάλυψαν πως τα καρκινικά κύτταρα μόλις προσβάλλουν τα υγιή «επαναπρογραμματίζουν» την πρωτεΐνη ώστε αντί να τα καταστέλλει, να τα βοηθάει να επεκταθούν κι άλλο. Ο Ελληνας επιστήμονας και η ομάδα του προσπαθούν να παρέμβουν στο τμήμα της stat1 που αλληλεπιδρά με τον καρκίνο και να το χρησιμοποιήσουν για να τον καταστρέψουν δημιουργώντας βάσιμες ελπίδες ότι ίσως σύντομα κάποιοι τύποι του (μαστός, κεφάλι, λαιμός, λευχαιμίες) να μπορούν να αντιμετωπιστούν με αυτό τον τρόπο. Πρώτος στόχος τους είναι η παραγωγή πεπτιδίων ή φαρμάκων που θα αποκαθιστούν τη φυσιολογική λειτουργία της πρωτεΐνης μέσα στα καρκινικά κύτταρα.

«Επειτα, επειδή η πρωτεΐνη βοηθάει τις ιντερφερόνες να χτυπήσουν την ασθένεια, κατανοώντας πώς την «επαναπρογραμματίζει» ο καρκίνος, θα μπορέσουμε να αξιολογήσουμε και αν οι θεραπείες με ιντερφερόνες μπορεί να είναι αποτελεσματικές ή όχι. Μπορεί ακόμα, παρεμβαίνοντας σε αυτό το σημείο, να μπορέσουμε να βοηθήσουμε τη λειτουργία ογκολυτικών ιών», εξηγεί ο δρ Αντώνης Κορόμηλας. Οι ογκολυτικοί ιοί, είναι γενετικά τροποποιημένοι ιοί που έχουν την ιδιότητα να πλήττουν τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να προσβάλλουν και τα υγιή που είναι δίπλα σε αυτά. «Οι θεραπείες για τον καρκίνο έχουν βελτιωθεί ήδη αρκετά με αγωγές που στοχεύουν συγκεκριμένα τα καρκινικά κύτταρα, αντί για όλα, όπως παλαιότερα», τονίζει ο Ελληνας επιστήμονας.

«Ο συνθήκες στην Ελλάδα…»

Ο Αντώνης Κορόμηλας σπούδασε στη Θεσσαλονίκη και το Τόκιο προτού εγκατασταθεί στο Μόντρεαλ το 1990. Αναπολεί την Ελλάδα, αλλά όπως λέει δεν σκέφτεται να επιστρέψει αφού δεν υπάρχουν οι συνθήκες. «Αρκετοί καλοί επιστήμονες επιστρέφουν αλλά δεν βρίσκουν το πρόσφορο έδαφος που υπάρχει στο εξωτερικό. Δύσκολα συνεχίζουν την καλή δουλειά στην Ελλάδα. Υπάρχουν κι άλλοι πιο δικτυωμένοι βεβαίως με την Ε.Ε. που κάνουν καλή δουλειά», λέει ο κ. Κορόμηλας. «Αν αντί να ξόδευαν τόσα χρήματα στους εξοπλισμούς προωθούσαν λίγο την επιστήμη, εγώ πιστεύω ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να πάει πολύ καλύτερα από κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Υπάρχει το δυναμικό και η ποιότητα».

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: