Οι Ελληνες του CERN

1Ζούν και εργάζονται στην «Μέκκα» της επιστήμης τους, της Φυσικής στοιχειωδών σωματιδίων. Παιρνουν μέρος σε ιστορικής σημασίας πειράματα που αναμένεται να αλλάξουν την άποψη μας για τον κόσμο και να φωτίσουν πτυχές της ιστορίας του μετα τη Μεγάλη Εκρηξη που παραμένουν μέχρι σήμερα άγνωστες. Τα ονόματα τους αναμένεται να μπούν σε επιστημονικές εργασίες τις οποιες θα αναφέρουν ως βιβλιογραφία πολλές γενιές επιστημόνων μετά. Ο λόγος για τους 25 περίπου Ελληνες επιστήμονες που ζούν και εργάζονται στο Κέντρο σωματιδιακής Φυσικής CERN που εδρεύει στην Γενεύη.

Η πύλη του Κέντρου Σωαμτιδιακής Φυσικής (CERN) στη Γενεύη θυμίζουν συνοριακό φυλάκιο. Απο εδώ περνούν μόνο όσοι εργάζονται, ή όσοι έχουν την απαραίτητη διαπίστευση. Οχι άδικα αφού πίσω απο αυτές τις πύλες πρόκειται να διεξαχθεί σε λίγους μήνες ένα απο τα μεγαλύτερα πειράματα που έγιναν ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία. Μια κανονική πόλη που θυμίζει εξωτερικά Σοβιετικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, όμως συγκεντρώνει τα σπουδαιότερα μυαλά της επιστήμης της Φυσικής μαζί με τον πιο σύγχρονο πειραματικό εξοπλισμό, απλώνεται σε μια μεγάλη έκταση ανάμεσα στη Γαλλία και την Ελβετία.

Σε λίγους μήνες θα ξεκινήσει εδώ τη λειτουργία του ο Μεγάλος επιταχυντής Αδρονίων (LHC), μια κυκλική πειραματική διάταξη ηλεκτρομαγνητών μήκους 27 χλμ που βρίσκεται βυθισμένη 100 μέτρα κάτω απο τη γη, ανάμεσα στις δυο χώρες στην Κεντρική Ευρώπη. Επιστήμονες απο όλο τον κόσμο ετοιμάζονται να ανακαλύψουν τι συνέβη στο σύμπαν μερικά δευτερόλεπτα μετά την Μεγάλη Εκρηξη (Big Bang). Για να το πετύχουν αυτό πρόκειται να επιταχύνουν ενεργειακά δέσμες πρωτονίων (πυρήνες ατόμων) σε εξαιρετικά χαμηλές θεμοκρασίες, οι οποίες συγκρουόμενες εντός τεσσάρων πειραματικών διατάξεων ανιχνευτών (κυκλικές κατασκευές με χιλιάδες αισθητήρες συλλογής πληροφοριών μήκους 40 μέτρων και ύψους άνω των 20) θα παράγουν σωματίδια που δεν εμφανίζονται ελεύθερα στη φύση.

Η ανακάλυψη τους πρόκειται να επιβεβαιώσει ή να καταρρίψει μερικές από τις πιο ισχυρές θεωρίες βάσει των οποίων πορεύεται η έρευνα εδώ και δεκάδες χρόνια και να μας αποκαλύψει πως ήταν ο κόσμος εν τη γεννέσι του. Μεταξύ των σημαντικότερων αποτελεσμάτων που περιμένουν, ειναι η ανακάλυψη του σωματιδίου του Higgs ενός στοιχειώδους σωματίου το οποίο έχει χαρακτηριστεί και σωματίδιο του θεού. Η ανακάλυψη του θα επιβεβαιώσει την ύπαρξη του πεδίου Higgs, χάρη στο οποίο θεωρείται πως αποκτούν μάζα όλα τα στοιχειώδη σωματίδια. Μια ακόμα από τις ανακαλύψεις τις οποίες ελπίζουν να πετύχουν οι επιστήμονες αφορά μια ολόκληρη οικογένεια σωματιδίων, τα υπερσυμμετρικά σωματίδια τα οποία αν βρεθούν θα βοηθήσουν την κατανόηση των μυστηρίων του σύμπαντος.

Το CERN όμως δεν είναι σημαντικό μονάχα για τις έρευνες του στη Φυσική. Εδώ ο Tim Berners Lee δημιούργησε τον παγκόσμιο ιστό που χρησιμοποιούν πλέον εκατομμύρια υπολογιστές σε όλο τον κόσμο για πλοήγηση στο internet. Προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της διαχείρισης τεραστίου όγκου δεδομένων που θα παραχθούν απο τα πειράματα, οι επιστήμονες είναι αναγκασμένοι να επινοούν νέα προγράμματα και νέους μεθόδους ταχύτερης επεξεργασίας των δεδομένων αυτών. Και τώρα είναι έτοιμοι να δώσουν στον κόσμο της πληροφορικής μια νέα επανάσταση που ακούει στο όνομα Grid και αφορά σε πλέγματα υπολογιστών που μπορούν να βρίσκονται σε όλο τον πλανήτη προκειμένου να κατανέμουν τις εργασίες και να φέρνουν γρήγορα αποτελέσματα.

Η Ελλάδα συμμετέχει στο CERN ήδη απο την ίδρυση του το 1954, όμως απείχε επί της ουσίας μέχρι πρόσφατα. Δεν απείχαν όμως και οι Ελληνες επιστήμονες, οι οποιοι παρά τον μικρό αριθμό τους (μόλις 25) βρίσκονται εκει για δεκαετίες σε κάποιες περιπτώσεις, θεωρώντας πρώτη πατρίδα τους την επιστήμη τους, αλλά επιθυμώντας να προσφέρουν και στην Ελλάδα τα μέγιστα. Ασχολούνται με τα πλέον πρωτοποριακά αντικείμενα συσσωρεύοντας πείρα και γνώση, οχι για να την φέρουν πίσω μαζί τους αφού οι περισσότεροι δεν διαννοούνται καν να επιστρέψουν κάποτε, αλλά για να βοηθησουν τη χώρα εκεί που γεννιούνται οι εξελίξεις που θα καθορίσουν μια μέρα τη ζωή ολων μας.

Κάτω από τις διαρκώς χιονισμένες Αλπεις, στην ήσυχη Γενεύη η οποία παρέχει πολύ καλό επίπεδο ζωής σε όλους τους, οι Ελληνες επιστήμονες δουλεύουν με αφοσίωση, δίπλα στους συναδέλφους τους πάνω στα πιο πρωτοποριακά επιστημονικά θέματα. Σας συστήνουμε τέσσερις από αυτούς. Θυμηθείτε τους. Η δουλειά τους αλλάζει τον κόσμο

Δεσποινα Χατζηφωτιάδου, πειραματικός Φυσικός.

2H Δέσποινα Χατζηφωτιάδου, είναι πειραματικός φυσικός. Εργάζεται στο πείραμα Alice του LHC το οποίο θα μελετήσει τις αλληλεπιδράσεις των βαρέων ιόντων προσπαθώντας να εντοπίσει, αν όπως έχει περιγραφεί θεωρητικά, πράγματι κατά τα πρώτα δευτερόλεπτα μετά την μεγάλη έκρηξη δημιουργήθηκε μια «σούπα» στοιχειωδών σωματιδίων (κουάρκ και γλουονίων) τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν υπάρχουν ελεύθερα στη φύση.

Δουλεύει εδώ σαν πρώτης βαθμίδας ερευνητής του Εθνικού ινστιτούτου πυρηνικής φυσικής της Ιταλίας, με έδρα τη Μπολόνια ενός από τους φορείς που συμμετέχουν στο διεθνές κέντρο. Ζεί στα Γαλλοελβετικά σύνορα από το 1987.

«Στην κατάσταση της ύλης που ψάχνουμε όλα αυτά τα σωμάτια υποτίθεται ότι υπήρξαν για λίγο ελεύθερα σαν μια σούπα (κουάρκ, γλουόνια) και μετά άρχισαν να συνδυάζονται μεταξύ τους ώσπου να φτιαχτούν τα σταθερά σωμάτια» εξηγεί η ίδια. Το Alice μόλις τεθεί σε λειτουργία σε λίγους μήνες θα μετράει τα αποτελέσματα των αντιδράσεων της σύγκρουσης δυο δεσμών πρωτονίων.

«Παίρνουμε άτομα μολύβδου, βγάζουμε τα ηλεκτρόνια και μένουν οι πυρήνες. Οταν επιταχύνουμε αυτές τις δέσμες παράγεται τεράστια ποσότητα ενέργειας και χιλιάδες σωματίδια. Αυτό που θα κάνουμε είναι να εντοπίσουμε με ακρίβεια τα σωματίδια που παράγονται απο αυτή τη σύγκρουση» εξηγεί η Ελληνίδα Φυσικός.

Η Χατζηφωτιάδου επισκέφθηκε για πρώτη φορά το CERN το 1981 σαν φοιτήτρια. Αφού πέρασε μερικά χρόνια μεταξύ Θεσσαλονίκης και Βρυξελλών πήρε υποτροφία και αποφάσισε να εγκατασταθεί εκεί το 1987. Απο τότε, όπως λέει, έχουν αλλάξει θεαματικά τα μεγέθη των πειραμάτων. «Την δεκαετία του 80 τα πειράματα του CERN φιλοξενούσαν ομάδες με δεκάδες μέλη, κάτι που επέτρεπε συνολική γνώση και άποψη επί του πειράματος. Το 90 έγιναν εκατοντάδες και τώρα είναι χιλιάδες πια και απαιτείται υπερεξειδίκευση». Ομως οι φυσικοί γνωρίζουν ότι δεν θα μπορούσαν να φτάσουν σε τόσο υψηλές ενέργειες και τόσο πίσω στο χρόνο διαφορετικά.

Στη Φυσική στοιχειωδών σωματιδίων, οι δυνάμεις γίνοναι αντιληπτές σαν ανταλλαγή σωματιδίων ανάμεσα στα σωμάτια που αλληλεπιδρούν. Η ηλεκτρομαγνητική αλληλεπίδραση γίνεται αντιληπτή μέσω της ανταλλαγής φωτονίων, η βαρυτική μέσω της αντίστοιχης ανταλλαγής γραβιτονίων κοκ

Το Alice είναι μια τεράστια πειραματική διάταξη, βυθισμένη και αυτή, όπως και όλα τα υπόλοιπα πειράματα του CERN δεκάδες μέτρα κάτω από τη γη. Για κάθε ανιχνευτή της είναι υπεύθυνο ένα ινστιτούτο. Στο πείραμα εργάζονται συνολικά 1000 επιστήμονες, μεταπτυχιακοί φοιτητές και μηχανικοί. Το INFN το Ιταλικό Ινστιτούτο στο οποίο εργάζεται η Χατζηφωτιάδου έχει την ευθύνη του ανιχνευτή χρόνου πτήσης.

«Πρόκειται για πολύ υψηλής τεχνολογίας πειραματική διάταξη αφού μετράει το χρόνο πτήσης των σωματιδίων με μεγάλη ακρίβεια. Χρησιμοποιούμε αυτή την πληροφορία για να βρούμε την μάζα των σωματιδίων και άρα να τα ταυτοποιήσουμε αφού αυτό που χαρακτηρίζει τα σωμάτια, είναι η μάζα τους». Η ίδια συμετείχε τόσο στον σχεδιασμό και την κατασκευή, όσο και στα τέστ και την εγκατάσταση του πειράματος που θα τεθεί σε λειτουργία σε λίγους μήνες.

«Ηθελα να βρεθώ εκεί που είναι η αιχμή της έρευνας. Οσο ήμουν στην Θεσσαλονίκη, αισθανόμασταν λίγο παρακατιανοί, ήταν αναιμική η παρουσία μας στα διεθνή πειράματα». Εκεινη την εποχή στην Ελλάδα ήταν λιγοστές οι ευκαιρίες για τους φυσικούς να κάνουν έρευνα αιχμής. Η Χατζηφωτιάδου ήταν Λέκτορας στη Θεσσαλονίκη όταν ξεκίνησε να δουλεύει στο CERN. «Δεν θεωρούσαν το κέντρο εδώ μέρος της δουλειάς, αλλά ότι δημιουργούνταν αντίθεση. Βέβαια το ακαδημαϊκό προσωπικό είναι διδακτικό και ερευνητικό, οπότε θα έπρεπε» θυμάται. Σύντομα οι παρατεταμένες απουσίες της οδήγησαν σε απόλυση, όμως δεν το μετανιώνει γιατί έτσι βρέθηκε στο CERN και μέσω αυτού στην κορυφή της έρευνας του κλάδου της..

Στην ερώτηση αν θα ήθελε να επιστρέψει στην Ελλάδα, η απάντηση της είναι αρνητική. «Ο άνδρας μου είναι Βρετανός και τα παιδιά μου πάνε σε γαλλικό σχολείο. Δεν μπορώ να σκεφτώ πια τον εαυτό μου μόνο και δεν πιστεύω ότι θα μπορούσε να μου δώσει η χώρα αρκετές επιλογές». Το περιβάλλον στο οποίο εργάζεται άλλωστε είναι διεθνές, η Μέκκα της Φυσικής στοιχειωδών σωματιδίων, με αποτέλεσμα να αισθάνεται περισσότερο πολίτης του κόσμου, παρά του Γαλλικού ή του Ελβετικού κράτους.

«Ολα αυτά γίνονται απλώς για την γνώση, δεν προκύπτει καμιά χρήσιμη εφαρμογή από όλα αυτά, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μάθουμε με ακρίβεια πως ήταν ο κόσμος κατά το big bang» λέει η ίδια. «Αν γίνει η μεγάλη ανακάλυψη θα έχουμε συμβάλει κι εμείς. Αυτό είναι μεγάλη ικανοποίηση»


Μιχάλης Κορατζίνος, Φυσικός

2«Το CERN σε κάνει να αισθάνεσαι ότι πραγματικά είσαι μέλος της επιστημονικής κοινωνίας. Συχνά έρχονται εδώ οι σημαντικότεροι επιστήμονες του κόσμου και μιλάνε. Γεμίζει το αμφιθέατρο τότε με Φυσικούς οι οποίοι ακούνε με ενδιαφέρον τη συζήτηση και μετά τη μεταφέρουν σε όλους τους χώρους του.Δεν συγκρίνεται αυτό το αίσθημα με τίποτα». Βρισκόμαστε σε ένα ήσυχο εστιατόριο στα περίχωρα της Γενεύης, κάτω από τις χιονισμένες Αλπεις. Ο άνθρωπος που κάθεται απέναντι μου, ένας λεπτός και ιδιαιτέρως ευγενικός κοκκινομάλης, με πράσινα μάτια που μεταδίδει γύρω του την εσωτερική του γαλήνη είναι ο Μιχάλης Κορατζίνος, ένας Φυσικός που ζεί και εργάζεται εδώ σε διάφορους τομείς του CERN τα τελευταία 21 χρόνια. Και είμαι σχεδόν σίγουρος ότι ο άνθρωπος αυτός είναι ένας από τους λίγους πραγματικά ευτυχείς ανθρώπους που έχω δει ποτέ στη ζωή μου. Ονειρεύτηκε για πρώτη φορά να εργαστεί εδώ στα 13 του χρόνια. Σήμερα, λίγο πριν τα 50 του, έχει ήδη περάσει το μισό σχεδόν της ζωής του στη Γενεύη και δεν φοβάται να ομολογήσει ότι ήταν ακριβώς όπως την ονειρεύτηκε.

«Ηθελα να ζήσω εδώ. Ασχολήθηκα με πολλά διαφορετικά αντικείμενα και είχα την τύχη να κάνω κάθε χρόνο κάτι καινούργιο και να μαθαίνω το οποίο είναι φοβερά αναζωογονητικό» λέει σερβίροντας μου ένα ποτήρι καλό γαλλικό κρασί.

Ο Κορατζίνος τελείωσε το κολέγιο Αθηνών το 1980 και αμέσως έφυγε για το πανεπιστήμιο imperial του Λονδίνου όπου σπούδασε Φυσική υψηλών ενεργειών. Το 1986 πήγε στο CERN για να γράψει τη διατριβή του και από τότε παρέμεινε αδιάλειπτα εκεί. Το 1988 ξεκίνησε να ασχολείται με την πρώτη φάρμα υπολογιστών που φτιάχτηκε ποτέ. «Τότε τα κομπιούτερ που χρειαζόμασταν κόστιζαν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια, όμως καταφέραμε να φτιάξουμε πολύ φτηνές διατάξεις που έκαναν την ίδια δουλειά. Ηταν μια από τις επαναστάσεις του CERN στις οποίες εργάστηκα. Το πείραμα στο οποίο εργαζόμουν τότε είχε πάρει τόσα δεδομένα που ήταν αδύνατο να τα αναλύσει. Απο ανάγκη ωθήσαμε την εξέλιξη των υπολογιστών» λέει με αίσθημα ικανοποίησης. Για λίγο ταλαντεύτηκε ανάμεσα στους υπολογιστές και την Φυσική η οποία τον κέρδισε ξανά το 1989, όταν ξεκινούσε ο επιταχυντής στοιχειωδών σωματιδίων LEP πρόγονος του σημερινού φουτουριστικού LHC.

«Το LEP ήταν μια φοβερά ακριβής μηχανή και είχα την τύχη να δουλέψω πάνω σε μερικές μικρές φαινομενικά αλλά εντυπωσιακές και κρίσιμες ανακαλύψεις. Βρήκαμε για παράδειγμα ότι η ενέργεια αυτού του υπερευαίσθητου μηχανήματος επηρεάζεται από τη θέση της σελήνης και την παλίρροια, ή την βροχή που είχε πέσει στην περιοχή. Το εντυπωσιακότερο ήταν όταν ανακάλυψα μετά από έξι εβδομάδες εξαντλητικής δουλειάς ότι επηρεάζονταν η ενέργεια του από τα τραίνα που φεύγανε από τη Γενεύη προς Λωζάνη και Παρίσι» θυμάται ο ίδιος.

Το 1996 ξεκίνησε να σχεδιάζει μαζί με άλλους Ευρωπαίους επιστήμονες το LHC και μετά το 2000 ανέλαβε την επικοινωνία του προγράμματος μέσω του επιστημονικού περιοδικού του CERN. Απο πέρυσι εργάζεται στον συντονισμό των τεστ, προσπαθώντας να εγγυηθεί την ασφαλή παράδοση του για την παράδοση του πειράματος.

«Πρέπει να καταλάβουμε πως δουλεύουν τα πράγματα γύρω μας και γιατί βρισκόμαστε εδώ. Για πρώτη φορά θα βρεθούμε σε μια καινούργια ενεργειακή περιοχή, δέκα φορές ψηλότερη από την ψηλότερη ενέργεια που είχαμε καταφέρει να παράγουμε μέχρι σήμερα. Κανείς δεν ξέρει πραγματικά τί θα βρούμε σε αυτή την περιοχή. Θα κάνουμε την θεωρία μας λίγο πιο όμορφη, αυτό είναι ο στόχος».

Πρόκειται για άλλον ένα Ελληνα επιστήμονα που δεν σκέφτεται καθόλου να γυρίσει στην πατρίδα, η οποία όμως τον απασχολεί όλο και περισσότερο, όπως εξομολογείται. «Βλέπω ελληνική τηλεόραση, έχουμε την τάση να βλέπουμε ότι η χώρα μας είναι ή στο Α ή στο Ω. Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι ούτε από εδώ ούτε από εκεί. Είναι μια μέτρια χώρα όπως όλες. Πρέπει να σκεφτούμε πως θα πάμε παρακάτω»

Μαρία Δήμου, Μηχανικός υπολογιστών και Φυσικός στοιχειωδών σωματιδίων

4Σηκωνεται κάθε πρωί πριν τις επτά προκειμένου να μαγειρέψει, να ξυπνήσει και να ετοιμασει τα παιδιά της και στις 8 παρά πέντε να τα πάει στο σχολείο. «Αν αργήσουν έστω και πέντε λεπτά δεν τα δέχονται στο ελβετικό σχολείο για όλη την υπόλοιπη ημέρα» λέει και μια έκφραση ελαφριάς επιφυλακής διαγράφεται στο πρόσωπο της. Μετά τις έξι το απόγευμα το πρόγραμμα ακολουθεί ανάλογους ρυθμούς. Τα παιδιά πρέπει να πάνε στo ωδείο, στο ελληνικό σχολείο για τη γλώσσα, να φάνε, να ετοιμαστούν για την επόμενη ημέρα και να κοιμηθούν αρκετά νωρίς για να είναι ξεκούραστα το επόμενο πρωί. Και η ίδια πριν πέσει εξαντλημένη για ύπνο πρέπει να ελέγξει τα email γιατί μπορεί ως Ελληνίδα μητέρα να αισθάνεται υποχρεωμένη απέναντι στα παιδιά και τον Ρώσο σύζυγο της, όμως ως επιστήμονας σε ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα του κόσμου οφείλει να είναι διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή. Βλέπετε, ανάμεσα στο ανελαστικό πρωινό και βραδινό πρόγραμμα, η Μαρία Δήμου έχει επιλέξει εδώ και δεκαπέντε χρόνια να «γεννάει» επαναστάσεις στην επιστήμη των υπολογιστών. Κι αυτό είναι φοβερά απαιτητικό.

Τα χρόνια αυτά που βρίσκεται στο CERN έχει δουλέψει δίπλα σε κορυφαίους προγραμματιστές και μηχανικούς, όπως ο δημιουργός του παγκόσμιου ιστού Tim Berners Lee και έχει δημιουργήσει εφαρμογές για τα δίκτυα υπολογιστών και το internet που σήμερα απλά χρησιμοποιούμε καθημερινά. Στο CERN προσελήφθη για να φτιάξει μια πύλη ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και να ενοποιήσει τα πολλά διαφορετ8ικά πρωτόκολλα που χρησιμοποιούσαν μέχρι τότε οι ερευνητές προκειμένου να ανταλλάξουν αλληλογραφία. «Ηταν η εποχή που όλο το κέντρο λάμβανε συνολικά 400 email την ημέρα. Σήμερα φαντασθείτε μπορεί να φτάνουν και τις 300,000. Ενοποιήσαμε τα πρωτόκολλα και με ένα διπλωματικό φοιτητή κάναμε την μετατροπή της διεύθυνσης του mail από κώδικα σε ονοματεπώνυμο. Ετσι καταλήξαμε στο mail που χρησιμοποιείται από όλο τον κόσμο σήμερα» θυμάται.

Πήγε να δουλέψει για το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο CERN να φτιάξει μια πύλη και να ενοποιήσει τα πολλά διαφορετικά πρωτόκολλα που χρησιμοποιούνταν τότε. «Τότε με ένα διπλωματικό φοιτητή κάναμε την μετατροπή από κώδικα σε ονοματεπώνυμο στην διεύθυνση του mail. Ετσι καταλήξαμε στο mail που χρησιμοποιείται από όλο τον κόσμο σήμερα

Φυσικός αποφάσισε ότι θέλει να γίνει στα 15 της χρόνια εξαιτίας μιας καταπληκτικής, όπως λέει καθηγήτριας, της Φυσικού Μαρίας Νετιχ, η οποία διδάσκει σήμερα στο γυμνάσιο λύκειο του Πόρου. «Ηρθε πέρυσι στο κέντρο και την είδα» λέει και χαμογελάνε και τα αυτιά της. «Ηταν τόσο καταπληκτική, που για μένα τελείωσε αμέσως το θέμα. Ηταν θέμα αποκλειστικά καθηγητή. Αυτή μου ενέπνευσε την αγάπη για την φυσική». Σπούδασε Φυσική στο πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά έκανε διδακτορικό στους υπολογιστές γιατί σκέφτηκε ότι θα της ήταν πιο εύκολο να βρει δουλειά. Δούλεψε για την ΙΒΜ στην Αθήνα και τη Βιέννη και κάποια στιγμή της προτάθηκε να δουλέψει για τα Ενωμένα ερευνητικά κέντρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτι που άνοιξε την πόρτα για το CERN.

Σήμερα ασχολείται με την επόμενη επαναστατική ιδέα στον κόσμο των υπολογιστών τα δίκτυα πλέγματος υπολογιστών Grid.

«Δεν υπάρχει σαφής ορισμός, όμως πρόκειται για μεγάλα δίκτυα υπολογιστών κατανεμημένης ισχύος διασκορπισμένα σε όλο τον κόσμο που μπορεί να κάνουν μια δουλειά όλα μαζί» προσπαθεί να εξηγήσει. «To Grid μπορεί να βρει καταπληκτικές εφαρμογές. Απο την Βιολογία που σήμερα υπάρχουν πειράματα που χρειάζονται εβδομάδες ανάλυσης, και με το Grid μπορεί να λύνονται πλέον σε μερικά λεπτά, έως τους εικονικούς κόσμους του internet. Στον αυτοκινητόδρομο μπορεί αν κάποιος πάθει ένα ατύχημα να πάει το ασθενοφόρο και οι νοσοκόμοι να αποκτήσουν αμέσως πρόσβαση στον ιατρικό του φάκελο ώστε να του παράσχουν κλπ. Με βάση τις διαδικασίες ασφάλειας που δημιουργούμε θα μπορούν να αναπαράγονται οι ιατρικές πληροφορίες χωρίς να απειλείται το απόρρητο».

Η μεγαλύτερη φιλοδοξία της; «Να φτιάξω μια εφαρμογή που να είναι τεχνολογικά ακέραιη στους υπολογιστές αλλά να έχει ανθρωπιστική και μόνο χρήση. Να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί ούτε για όπλα ούτε να είναι κάτι ουσιαστικά άχρηστο. Πιθανότατα θα είναι κάτι στο πεδίο της οικολογίας ή του πολιτισμού»

Γιάννης Παππαδόπουλος μηχανικός υπολογιστών και πυρηνικός Φυσικός.

5Την δεκαετία του ’80 κυκλοφορούσε ευρέως στο εμπόριο η σειρά βασικών επιστημονικών θεμάτων του Ισαάκ Ασίμοφ με τίτλο «Πως βρήκαμε». Η γενιά των σημερινών τριαντάρηδων γαλουχήθηκε με αυτό το παιδικό ανάγνωσμα που προσπαθούσε μέσα από εξαιρετικές εικονογραφήσεις και εκλαϊκεύσεις να εισάγει τα Ελληνόπουλα στον κόσμο των επιστημών. Ενα από τα βιβλίο αυτά είχε τίτλο «Πως βρήκαμε το Ατομο» και στάθηκε η αιτία για τον 35χρονο μηχανικό των υπολογιστών Ιωάννη Παππαδόπουλο να αποφασίσει «τι θα γίνει όταν μεγαλώσει».

«Τότε μου έφεραν και τον πρώτο κομπιούτερ. Την ώρα που τα άλλα παιδιά έπαιζαν κάτω στο δρόμο εγώ προγραμμάτιζα ένα παιχνίδι. Ο πατέρας μου ανησύχησε και πούλησε τον υπολογιστή λέγοντας μου οτι θα μου πάρει ένα ΙΒΜ, αλλά ήταν μόνο στο πανεπιστήμιο όταν ξαναείδα υπολογιστή. Παιδευόμουν να κάνω τις εργαστηριακές ασκήσεις, οπότε μου ξαναπήραν υπολογιστή και άρχισα ξανά να προγραμματίζω. Η διαδρομή μου αντικατοπτρίζει και την αγάπη μου για τις δυο αυτές επιστήμες» λέει ο Γιάννης Παππαδόπουλος στην συνάντηση μας στο εστιατόριο του κέντρου.

Εκανε την διπλωματική του στη φυσική στοιχειωδών σωματιδίων και από το 1994 άρχισε να επισκέπτεται τακτικά πλέον το CERN. Το μεταπτυχιακό του πάνω στην πυρηνική φυσική και το διδακτορικό που του έδωσε το Πανεπιστήμιο Αθηνών για την μελέτη του στα νετρίνα έγιναν και τα δυο εδώ. Στην συνέχεια προσελήφθη σε ένα από τα προγράμματα του κέντρου όπου ασχολήθηκε με τον χειρισμό των δεδομένων που παρήγαγε ένας από τους ανιχνευτές παντρεύοντας τις δυο του «αγάπες». Τη Φυσική με τους υπολογιστές. «Οπότε με φυσικό τρόπο πέρασα πριν έξι χρόνια στο προσωπικό του κέντρου σε ομάδες που ασχολούνται με την διαχείριση των δεδομένων των πειραμάτων. Εκανα το διδακτορικό μου ενώ τα βράδια κούναγα την κούνια της νεογέννητης κόρης μου» λέει ο ίδιος.

Ο Ιωάννης Παππαδόπουλος είναι ένας από τους πολλούς φυσικούς που αναγκαστικά ακολουθούν το δρόμο των υπολογιστών αφού για την δημιουργία κατάλληλων προγραμμάτων για τον χειρισμό των δεδομένων των πειραμάτων χρειάζεται να καταλαβαίνουν πολλές φορές τα ίδια τα πειράματα.

«Οτιδήποτε παράγεται στο CERN είναι δημόσιο και απαγορεύεται να βγάλει οποιοσδήποτε λεφτά από αυτό. Ούτε καν το ίδιο το CERN. Αν είχε χρεώσει έστω και ένα λεπτό για κάθε σελίδα που προβάλλεται στο web δεν θα χρειαζόταν καθόλου χρηματοδότηση. Βέβαια από την άλλη ίσως να μην υπήρχε το internet όπως το ξέρουμε σήμερα αν έκανε κάτι τέτοιο. Πιστεύουμε οτι κάτι ανάλογο μπορεί να γίνει και με το Grid, την νέα μεγάλη υπολογιστική ιδέα του κέντρου».

Ο Παππαδόπουλος σκεφτόταν σοβαρά να επιστρέψει στη χώρα μας με την οικογένεια του και να εργασθεί εδώ ως την στιγμή που είδε στην τηλεόραση την Πάρνηθα να καίγεται. «Με πλήγωσε όσο λίγα πράγματα στον κόσμο γιατί μου έδειξε ότι ο κόσμος στη χώρα μου δεν έχει την παραμικρή οικολογική και κοινωνική συνείδηση. Δεν θα γυρίζαμε εξαιτίας της νοοτροπίας. Ολοι ενδιαφέρονται πως θα περάσουν καλά σήμερα, δεν νοιάζονται πως θα ζήσουν τα παιδιά τους. Είναι ιδανικό εδώ το μέρος για να μεγαλώσω τα παιδιά μου» λέει με πίκρα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: