Δερματογραφίες: Τέχνη και Ιατρική

dermaΣυνήθως κανείς δεν περνάει από αυτήν την πτέρυγα του νοσοκομείου δερματικών νοσημάτων «Ανδρέας Συγγρός» στο κέντρο της Αθήνας εκτός από την 40χρονη Μαρία Πολυχρονοπούλου. Πρόκειται για την υπεύθυνη του μουσείου Κέρινων Ομοιωμάτων δερματολογικών ασθενειών – ομοιώματα που κατασκευάστηκαν στις αρχές του περασμένου αιώνα με στόχο να εκπαιδεύσουν τις επόμενες γενιές γιατρών, να τους δείξουν με ρεαλιστικές απεικονίσεις τι θα καλούνταν να αντιμετωπίσουν. Η εξέλιξη των τεχνολογιών απεικόνισης (φωτογραφία, video, μικροφωτογραφία, μικροσκόπια κ.ο.κ.) έθεσε σε αχρησία την εν λόγω συλλογή, μία απο τις ελάχιστες διατηρητέες παγκοσμίως.

Η περασμένη Πέμπτη όμως ήταν μια ιδιαίτερη μέρα. Η Μαρία Πολυχρονοπούλου και ο Ανδρέας Κατσάμπας, διοικητής του νοσοκομείου, ήταν από νωρίς στο πόδι, προκειμένου να υποδεχθούν τους καλεσμένους μιας πρωτότυπης έκθεσης γλυπτών και εικαστικών έργων που θέλουν να τραβήξουν την προσοχή μας σε αυτόν τον άγνωστο χώρο της πόλης και να μαζέψουν χρήματα για την αναπαλαίωσή του. Με θέμα το δέρμα, «αυτό το ανθρώπινο σύνορο, το γεωγραφικό τέλος του σώματός μας και την αρχή της επαφής μας με το περιβάλλον», όπως έλεγε αργότερα ο επιμελητής γλύπτης Γιάννης Μελανίτης, η ομάδα των εικαστικών, δούλεψε επί έξι μήνες προκειμένου να παράγει έργα «που θα αγκάλιαζαν και θα σύστηναν στο κοινό τα κέρινα αυτά ομοιώματα», χρονικό μιας ολόκληρης εποχής.

buzz it!

Τεράστια επιτυχία

Το θέαμα είναι εντυπωσιακό. Εκατοντάδες γιατροί και επισκέπτες συνωθούνται στις τρεις αίθουσες του μουσείου, τον διάδρομο και τον προαύλιο χώρο του δίπλα σε γκροτέσκ κέρινα γλυπτά μέσα σε παλιές σκονισμένες ξύλινες προθήκες, εικόνες, σαν βγαλμένες από ταινία του Ντ. Κρόνεμπεργκ. Ομως το κοινό δεν πτοείται. Απολαμβάνει το κρασί των εγκαινίων, δείχνοντας απόλυτα εξοικειωμένο με αυτόν τον τρόμο, που γνωρίζουμε ότι σε μεγάλο βαθμό ανήκει πια σε άλλη εποχή.

Η έκθεση έχει τεράστια επιτυχία ως προς την προσέλευση του κοινού αλλά και ως προς τις πωλήσεις. Πολλά από τα 15 περίπου έργα που εκθέτουν οι καλλιτέχνες πουλήθηκαν από την πρώτη μέρα, και οι επισκέπτες συμμετέχουν μαζικά στον έρανο για την αναπαλαίωση.

«Το 1912, ο καθηγητής Δερματολογίας Γ. Θ. Φωτεινός ταξίδεψε στο Παρίσι προκειμένου να μάθει την τέχνη του κεριού και την κατασκευή προπλασμάτων. Επιστρέφοντας εδώ και ώς το 1954, ο ίδιος ο Φωτεινός μαζι με τους καλλιτέχνες Κ.Χ. Μητρόπουλο και Γ.Κ. Μητρόπουλο κατασκεύασαν 1660 εκθέματα και έφτιαξαν το δεύτερο μεγαλύτερο μουσείο δερματολογικών παθήσεων στον κόσμο», λέει ο καθηγητής Ανδρέας Κατσάμπας.

Το Μουσείο αφηγείται την ιστορία μιας εποχής κατά την οποία η ανθρωπότητα έχανε συχνά τις μάχες ενάντια σε αυτές τις ασθένειες. «Ο ερυθηματώδης λύκος, η σύφιλη και διάφοροι καρκίνοι του δέρματος υπάρχουν ακόμα αλλά πλέον έχουμε τα φάρμακα και τις μεθόδους να τα αντιμετωπίζουμε γρήγορα», λέει ο καθηγητής Κατσάμπας. Ταυτόχρονα, εξελίχθηκαν ραγδαία οι απεικονιστικές τεχνικές: από το γκροτέσκ ομοίωμα περάσαμε στο ψηφιακό βίντεο, την εικόνα του μικροσκοπίου, τις εικόνες του κυτταρικού κόσμου. «Για εμάς η έκθεση είναι σημαντικό για έναν ακόμα λόγο», προσθέτει ο καθηγητής. «Οι γιατροί βλέπουν πώς αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες το αντικείμενο με το οποίο ασχολούνται κάθε μέρα, το δέρμα, κι αυτό είναι κάτι που το χρειαζόμαστε».

Τα έργα των εικαστικών

Τα 15 σύγχρονα έργα είναι τοποθετημένα διακριτικά μέσα στο χώρο, σε κομβικά σημεία· λειτουργούν σαν ξεναγοί του μουσείου και λιγότερο σαν ανεξάρτητα αντικείμενα. Η Τέχνη επισκέπτεται το νοσοκομείο. Ενα λάπτοπ δείχνει τα βίντεο της προσθετικής επέμβασης του Ελληνοαυστραλού καλλιτέχνη Stelarc, ο οποίος κατασκεύασε ένα τεχνητό αυτί στο χέρι του, δίπλα σε ένα κέρινο πρόσωπο με κλειστά μάτια. Λίγο πιο κάτω, ο Μελανίτης παρουσιάζει μια επιφάνεια από σιλικόνη, υαλοβάμβακα και ροζ χρώμα, μια κατασκευή που θυμίζει αεροφωτογραφία νησιού, ή τμήμα δέρματος ενος αλλόκοτου πλάσματος. Η πόρτα της εισόδου ντυμένη με κατσικίσιο δέρμα είναι το έργο της Γεωργίας Κοτρέτσου, ενώ η μεγάλη βιτρίνα του μουσείου είναι ντυμένη με φωτογραφίες ανθρώπινου δέρματος σε διάφορες ηλικίες, μια απαλή αισθητική προσέγγιση δίπλα στις σκληρές εικόνες των ομοιωμάτων. Εργα του εκθέτουν ακόμα οι εικαστικοί, Ευτύχης Πατσουράκης, Μαριάνα Καζά, Αρτεμις Ποταμιάνου, Αντιγόνη Παζίδη, Παύλος Νικολακόπουλος, Νίκος Χαραλαμπίδης και Αθηνά Κατσάμπα.

«Δεν θέλαμε να παραβιαστεί ο ρόλος του μουσείου ή να κάνουμε επίδειξη ισχύος της τέχνης πάνω στην ιατρική απεικόνιση. Οι τεχνίτες του μουσείου ήταν στην πραγματικότητα εξαιρετικοί καλλιτέχνες χωρίς καλλιτεχνική φιλοδοξία», λέει ο Γιάννης Μελανίτης. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Απόστολος Καραστεργίου, επιμελητές της έκθεσης, είναι δυο νέοι εικαστικοί οι οποίοι έχουν ασχοληθεί με θέματα όπως η σύγχρονη εικόνα του σώματος, η βίο-τέχνη (bioart) και η ιατρική εικονογραφία και γι’ αυτό επιλέχθηκαν από το νοσοκομείο.

«Δερματογραφίες», νοσοκομείο Συγγρού. Δευτ. – Παρ. 09.00 – 13.30. Εως 20 Δεκεμβρίου.

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: