Rομπότ

robotsΗ λέξη ρομπότ δημιουργήθηκε στις αρχές του περασμένου αιώνα ενσαρκώνοντας στην αναδυόμενη κουλτούρα της επιστημονικής φαντασίας το όραμα της απελευθέρωσης του ανθρώπου απο τον κόπο της εργασίας και τη φθορά που αυτή προκαλεί στο σώμα και την ψυχή. Ως σύμβολο ταυτόχρονα εξέφρασε πολλές αγωνίες που γεννιούνταν με την ωρίμαση του βιομηχανικού κόσμου. Ταυτίστηκε με την εργατική τάξη ως φαντασιακό μέσο απελευθέρωσής της και ανέδειξε ως κυρίαρχα τα προβλήματα ηθικής που επισείει η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος. Από τον Φρανκεστάιν ώς τον C-3PO του Τζορτζ Λούκας και τον Ρόμποκοπ ή ακόμα το ανθρωποειδές της διαφήμισης του Johnnie Walker που ίσως έτυχε πρόσφατα να δείτε σε κάποια τηλεόραση, τα ρομπότ είναι -κατ’ αρχήν- ακούραστοι εργάτες προγραμματισμένοι να μας υπηρετούν. Στα μεγαλύτερα έργα επιστημονικής φαντασίας όμως έχουν και ηθικό πυρήνα ή αποκτούν υπαρξιακές ανησυχίες. Διαβάστε τη συνέχεια (Απο το περιοδικό Κ)

Η ρομποτική όμως είναι και το κατ’ εξοχήν πεδίο τεκμηρίωσης της σχέσης επιστήμης και φαντασίας. Η μία δανείζει στην άλλη στοιχεία διαρκώς. Καλύτερα, η μία τροφοδοτεί την άλλη σε αυτή την κοινή έρευνα κατασκευής τεχνητής ζωής. Μήπως το αρνητικό αυτής της σκέψης είναι μια έρευνα επαν-ορισμού της ζωής; Είμαστε το σώμα μας και το πνεύμα μας; Μήπως είμαστε μόνο το πνεύμα μας, που θα μπορούσε να επιβιώσει μέσα σε ρομποτικούς βραχίονες; Κι αν είμαστε μόνο το πνεύμα μας, αποτελούμαστε από μια θεϊκή απρόβλεπτη ουσία ή αποτελούμε το αποτέλεσμα του πολύπλοκου συστήματος λήψης αποφάσεων που μας συνθέτει;

Τα ρομπότ στην πραγματική ζωή έχουν ήδη εμφανιστεί από τη δεκαετία του ’80, οπότε εισήχθησαν στη βιομηχανική παραγωγή. Σήμερα η έρευνα και η ανάπτυξή τους εστιάζει σε πολλές ιδέες ταυτόχρονα. Οι επιστήμες του εγκεφάλου και της λογικής παράγουν προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης και ήδη έχουμε δει ρομπότ από ιδρύματα όπως το MIT και το Στάνφορντ που έχουν την ικανότητα να μαθαίνουν και διαθέτουν -σε κάποιο βαθμό- ελεύθερη βούληση. Η ιδέα είναι πως μπορούν να συσχετίζουν δεδομένα από διαφορετικές βάσεις και να παίρνουν την καλύτερη απόφαση κάθε φορά αντί απλώς να υπακούουν σε εντολές. Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο όμως είναι μάλλον οι ρομποτικοί βραχίονες που συνδέονται σε αναπήρους και λειτουργούν σαν κανονικά χέρια τα οποία ελέγχουν με το μυαλό τους.

Σε πιο απλά, αλλά πιο άμεσα υλοποιήσιμα σχέδια, ρομποτικά οχήματα με εξελιγμένο λογισμικό θα διαγωνιστούν τον Νοέμβριο στο δεύτερο τουρνουά που διοργανώνει η Αμερικανική Στρατιωτική Υπηρεσία Ερευνών (DARPA). Τα οχήματα θα διανύσουν μόνα τους μια απόσταση σε αστικό περιβάλλον παίρνοντας αποφάσεις όπως πότε να σταματήσουν, πότε να επιταχύνουν, πώς να αποφύγουν εμπόδια κ.ο.κ.

Πριν από μερικούς μήνες βρέθηκα ακούσια σε ένα τεστ του Τούριγκ (με το οποίο ελέγχεται η δυνατότητα μιας μηχανής να σκέφτεται). Τηλεφωνώντας από το Λονδίνο στα γραφεία της British Airways προκειμένου να επιβεβαιώσω την πτήση της επιστροφής μου στην Αθήνα, βρέθηκα αντιμέτωπος με μια τηλεφωνήτρια-ρομπότ. Το κατάλαβα μόνο αφού έκλεισα το τηλέφωνο και ανέτρεξα με τη μνήμη μου στη συνομιλία για να καταλάβω τι δεν μου πήγαινε καλά. Η ελαφριά (έστω) τυποποίηση και η απουσία έκφρασης συναισθημάτων στον τόνο της φωνής με έπεισαν γι’ αυτό. Ομως ένιωσα ταυτόχρονα ικανοποιημένος και ανακουφισμένος. Τα ρομπότ είναι εδώ. Πρόκειται να ζήσουμε μαζί τους, ίσως ακόμα και να συγχωνευθούμε. Κι αυτό είναι «εντάξει».

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: