Η κατάρρευση του τεχνορομαντισμού

Από τα Ενθέμματα της Αυγής

Οι πολύωρες καταθέσεις του ιδρυτή του facebook Mark Zuckerberg στις επιτροπές εμπορίου και ενέργειας του Αμερικανικού Κογκρέσου, ήταν θεαματικές και καθ’ όλα αποκαλυπτικές.

Όχι βεβαίως για το περιεχόμενο της φτωχής απολογίας του ιδίου, ούτε για τα κραυγαλέα χάσματα κατανόησης των γερουσιαστών πάνω σε βασικά ζητήματα, όπως η διαχείριση των δεδομένων από το facebook, που αναδείχθηκαν κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας.

Ήταν για την επιβεβαίωση της στρατηγικής επιλογής που έγινε πριν από 20 και πλέον χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες για την δημιουργία Μαζικών Μέσων Επικοινωνίας για το νεοφιλελεύθερο κόσμο. Συνέχεια

Advertisements

Τα fake news απειλή για την ενημέρωση

Από την Αυγή

Στην ταινία Polaroid του Αγγελου Φρατζή (1998) μια παρέα νεαρών αναζητά τα όρια της συλλογικότητας σε μια εποχή επικράτησης του ατομικισμού και των “αξιών” που τον συνόδευσαν την αυγή του νεοφιλελευθερισμού, όπως είναι ο σεξισμός, ο ελεύθερος ανταγωνισμός, η πατριαρχεία και τα στερεότυπα που παρήγαγαν. Σε μια στιγμή οι νεαροί αποφασίζουν να στήσουν μια ψεύτικη είδηση: ένας κλόουν, υπάλληλος εμπορικού κέντρου αυτοπυρπολείται στις αντρικές τουαλέτες απελπισμένος από την επισφάλεια και τις συμβάσεις μιας υποκριτικής ζωής στον σύγχρονο καπιταλισμό. Στην ταινία σκηνοθετείται η είδηση με μια επιστολή που αποστέλλεται σε αστυνομικό συντάκτη εφημερίδας. Ένα ψεύτικο τηλεφώνημα στον Χατζηνικολάου θολώνει ακόμα περισσότερο τα νερά με αποτέλεσμα η ψεύτικη είδηση να δημοσιευτεί ταχύτατα σε ραδιόφωνα και εφημερίδες εξαιτίας του ανταγωνισμού μεταξύ τους.

Το σενάριο της ταινίας αναφέρεται σε μια πρωτοβουλία εικαστικών και ακτιβιστών από την Ιταλία της δεκαετίας του 1990, οι οποίοι υιοθέτησαν την ταυτότητα ενός Βρετανού ποδοσφαιριστή με ρίζες από την Αφρική και την Καραϊβική, του Luther Blisset με σκοπό να φτιάξουν έναν λαϊκό αντιήρωα και να επιτεθούν στην πολιτιστική βιομηχανία, η οποία αναδύονταν μαζί με την ψηφιακή τεχνολογία. Ψεύτικες ειδήσεις και φάρσες στα ΜΜΕ που στήριζαν τον πόλεμο στο Ιράκ και μετέτρεπαν όλο και περισσότερο την ενημέρωση σε θέαμα, καμπάνιες κατά της λογοκρισίας, κατά της καταπίεσης αλλά και της επισφάλειας μπήκαν στην ημερήσια διάταξη. Ο Luther Blisset ήταν μια ανοιχτή ταυτότητα, την οποία μπορούσε να δανειστεί οποιοσδήποτε. Έθετε τα ζητήματα που ο νεοφιλελευθερισμός απέκρυπτε συστηματικά μέσα από τη ρητορική για το άνοιγμα των αγορών και μαζί τη διεύρυνση των δικαιωμάτων και της δημοκρατίας. Είκοσι χρόνια αργότερα, η μετα-αληθεία έχει παγιωθεί, σαν νεύρωση της Δυτικής Δημοκρατίας, ενώ είναι σαφές ότι το άνοιγμα των αγορών δεν ενίσχυσε τον πλουραλισμό, αλλά αντίθετα βοήθησε στην επανεμφάνιση του τέρατος της ακροδεξιάς.

Η υπόθεση του ψεύτικου tweet της νέας Υπουργού Πολιτισμού, Μυρσίνης Ζορμπά για τον υποτιθέμενο θάνατο του Κώστα Γαβρά αποκάλυψε για άλλη μια φορά πόσο ευάλωτο είναι το σύστημα ενημέρωσης στη χώρα μας, ώστε ένα μόνο tweet να είναι αρκετό να προκαλέσει ακόμα και πολιτική κρίση. Το εκπληκτικό είναι ότι ακόμα δεν το έχουμε καταλάβει! Τα Μέσα Ενημέρωσης έχουν διττό ρόλο: Ενημερώνουν και διαπαιδαγωγούν πολίτες ικανούς να παίρνουν πολιτικές αποφάσεις. Πως μπορεί να προστατευθεί η ποιότητα του δημοσίου διαλόγου και η ενημέρωση σε συνθήκες πληθωρισμού διαθέσιμων Μέσων δημόσιας επικοινωνίας στο Διαδίκτυο και το ψηφιακό πεδίο εν γένει;

Οι καταγγελίες για την εμπλοκή λογαριασμών διασποράς ψεύτικων ειδήσεων στην εκλογή Τραμπ, η αποδεδειγμένη χρήση τους για την υφαρπαγή εκλογικών αποτελεσμάτων σε χώρες της λατινικής Αμερικής, η τεχνητή νουμοσύνη, η επικράτηση της πορνογραφίας στις καταναλωτικές συνήθειες στο διαδίκτυο πριν την ενημέρωση και την πολιτική, η απουσία επαρκούς εκπαιδευτικού περιεχομένου και η άγνοια ορθής χρήσης των Νέων Μέσων, δεν είναι άσχετα με την επανεμφάνιση της ακροδεξιάς, η οποία άλλωστε στηρίζεται συστηματικά στα fake news.

Στα καθ’ημάς αυτό μεταφράζεται σε μυθεύματα που διατυπώνονται ως ειδήσεις, όπως είναι οι ιστορίες του Παϊσίου, υποτιθέμενα εγκλήματα μεταναστών, σωρεία ψεύτικων ειδήσεων γύρω από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, συνολική απαξίωση της πολιτικής κοκ. Όπως συμβαίνει διεθνώς δεν είναι απλώς η παραγωγή αυτών των μυθευμάτων αλλά το οικοσύστημα των διαθέσιμων Μέσων που τους δίνει υπόσταση και τα χρησιμοποιεί προκειμένου να θέσει πολιτική ατζέντα. Πάρτε για παράδειγμα το σύστημα των ΜΜΕ, των τρολς, της ομάδας αλήθειας και των στελεχών της αντιπολίτευσης που δεν διστάζουν να επενδύσουν σε παραπλανητικές μεθόδους επικοινωνίας, αδιαφορώντας για την αλήθεια.

Ας ευχαριστήσουμε λοιπόν, τον Ιταλό δημοσιογράφο-ακτιβιστή που έφερε στην επιφάνεια τις αδυναμίες του συστήματος ενημέρωσης στη χώρα μας: Οι ειδήσεις δεν ελέγχονται, ο ανταγωνισμός στο διαδίκτυο είναι ανορίωτος και βλάπτει την εγκυρότητα του δημοσιογραφικού λειτουργήματος – τη μόνη δημοκρατική δομή που θα έπρεπε να έχουν οι ιστορίες που αναγνωρίζουμε ως «αλήθεια». Η καταπάτηση των πνευματικών δικαιωμάτων δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων και περιβάλλον παραπληροφόρησης, ενώ, η διαφάνεια στην παραγωγή της είδησης είναι επικίνδυνη, όταν δεν υπάρχει θεσμικό και πολιτιστικό πλαίσιο προστασίας. Το ζήτημα της οικονομίας της ενημέρωσης (από την ιδιοκτησία τους, ως τις πηγές εσόδων) δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις αξίες που υπηρετούν τα ΜΜΕ και το περιεχόμενο που παράγουν. Η στήριξη της δημοσιογραφικής εργασίας μαζί με την αποκατάσταση του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους αποτελεί τη μόνη πιθανή απάντηση στα διαβρωτικά φαινόμενα για την ενημέρωση και την δημοκρατία, όπως είναι τα fake news.

Η κυβέρνηση έχει θεσμοθετήσει το Μητρώο επιχειρήσεων online Τύπου με σκοπό να διαχωρίσει τις ενημερωτικές ιστοσελίδες που σέβονται την εργατική νομοθεσία και τον κώδικα δεοντολογίας από εκείνες που δορυφορούν κέντρα χειραγώγησης της κοινής γνώμης και επηρεασμού με αθέμιτα μέσα. Είμαστε όμως ακόμη μακριά από μια κατάσταση στην οποία πραγματικά οι πολίτες θα ενδυναμώνονται από την πληθώρα Μέσων Επικοινωνίας που προσφέρει η εποχή μας αντί να χειραγωγούνται (και τα παιδιά περισσότερο). Για αυτό θα χρειαστεί πολιτικός αγώνας τόσο στο πεδίο του πολιτισμού και της εκπαίδευσης, όσο και το πεδίο της ενημέρωσης και της πολιτικής.

Από την Αυγή του Σαββάτου

Ήρθε η ώρα να αλλάξουν όλα

4515523

Δημοσιεύτηκε στην Αυγή της Κυριακής

Δεν μπορεί να μην κατάλαβαν τι εννοούσε ο πρωθυπουργός όταν μιλούσε για ανάληψη της πολιτικής ευθύνης. Η συγγνώμη και η απόδοση ευθυνών είναι επιβεβλημένες, όμως πρέπει να έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο και όχι να ξορκίζουν την ουσία. Αυτό σημαίνει αλλαγή πολιτικής – σπάσιμο του φαύλου κύκλου στον οποίο είναι εγκλωβισμένη η χώρα στα ζητήματα πολιτικής προστασίας, προστασίας του περιβάλλοντος και δόμησης.

Ακούγοντας την υπόθεση του Ευρωπαϊκού Αριθμού Κλήσης Εκτάκτων Αναγκών 112, δεν μπορείς να μη δεις την οικονομία της πολιτικής διαχείρισης που οδήγησε τη χώρα σε κατάρρευση. Το έργο προκηρύχθηκε το 2008, υπογράφηκε το 2010 και ξεκίνησε το 2014 μόνο για να ανακαλυφθεί το 2016 από τη νέα διοίκηση της Κ.τ.Π. ότι με τις (εγκεκριμένες) προδιαγραφές του θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσει! Το Δημόσιο θα φορτωνόταν άλλο ένα άχρηστο έργο, αφού δεν είχαν προβλεφθεί δύο κρίσιμες λειτουργίες: η δημιουργία Κέντρων Επικοινωνιών σε Ελληνική Αστυνομία και Πυροσβεστικό Σώμα (!) και η δυνατότητα γεωεντοπισμού και ειδοποίησης (!). Όπως συνέβη με εκατοντάδες άλλα έργα, χρειάστηκε να γίνει επαναδιαπραγμάτευση, επανασχεδιασμός και επανένταξη του έργου σε δύο φάσεις, ώστε να μπορέσει να τεθεί σε επιχειρησιακή λειτουργία το 2019.

Πόσα έργα δασοπροστασίας έχουν πληρωθεί με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων χωρίς να παραδοθούν ποτέ ή χωρίς να είναι σε θέση να λειτουργήσουν λόγω κακού σχεδιασμού από τη δεκαετία του ‘90 έως σήμερα; Πείτε μου ότι δεν είναι οικείο το μοντέλο: αγορές με ελλιπείς προδιαγραφές και εκβιαστικές καθυστερήσεις, επεκτάσεις συμβάσεων κόστους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, καρατόμηση στελεχών έπειτα από καταστροφές και νομιμοποίηση αυθαιρεσιών της εκλογικής πελατείας λίγο πριν τις εκλογές. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι θα είχε συμβεί αν ήταν σε επιχειρησιακή λειτουργία το έργο, όμως μπορούμε να πούμε ότι η βαθύτερη αιτία της παράλυσης είναι η αναπαραγωγή του πελατειακού κράτους σε όλο το φάσμα της διακυβέρνησης για όσο καιρό αυτό μπορούσε να συμβαίνει.

Η αντιπολίτευση επιμένει να μιλά για τα προβλήματα αποκόπτοντάς τα από το ιστορικό τους πλαίσιο. Πάρτε για παράδειγμα την εμμονή με την ιδιωτική πρωτοβουλία. “Ο τρόπος με τον οποίο μπορεί δημόσιος και ιδιωτικός τομέας να λειτουργήσουν μαζί είναι, κατά την άποψή μου, η λύση στο πρόβλημα” είπε ο Κ. Μητσοτάκης. Είναι μια λογική ιδέα που έχει αποτύχει στην πράξη. Η ανάθεση του καθήκοντος της προστασίας των δασών στην Πυροσβεστική Υπηρεσία ήταν συμβατή με τη συρρίκνωση του Δημοσίου, τη μείωση του προσωπικού και την πρόσληψη εποχικών πυροσβεστών, την άρση μονιμοποίησης και βεβαίως, αν η λογική αυτή επεκτεινόταν, θα μπορούσε να συμπεριλάβει και την εργολαβική ανάθεση περισσοτέρων λειτουργιών. Δορυφορική τηλεπισκόπηση, δίκτυα αισθητήρων καπνού, συστήματα τηλεειδοποίησης και άλλες τεχνοκρατικές λύσεις έχουν βουλιάξει μέσα σε ένα σαθρό έδαφος ιδεοληψίας, φετιχισμού και υποκρισίας. Άσχετα από το αν ο ίδιος ο αρχηγός της αντιπολίτευσης πέφτει σε αντίφαση όταν παραδέχεται ότι η προστασία των δασών βρίσκεται στον σκληρό πυρήνα του κράτους, εδώ συμβαίνει κάτι χειρότερο: καμία ηθική δεν μπορεί να εμποτίσει την άσκηση πολιτικής (ούτε καν αυτή τη νεοφιλελεύθερη) όταν διαβρώνεται από την πραγματική ηγεμονία του συντηρητικού αυταρχισμού που εκφράζεται στη χώρα εδώ και πενήντα χρόνια με το πελατειακό κράτος, το οποίο υπηρέτησε και υπηρετεί ακόμα η Ν.Δ.

Σε μια αποστροφή του λόγου του, ο Κ. Μητσοτάκης είπε ότι δεν θα διόριζε ποτέ τους κολλητούς του στην Πολιτική Προστασία, όμως άλλαξε όλους τους προϊσταμένους της δημόσιας διοίκησης λίγο πριν τις εκλογές βάζοντας παντού ανθρώπους του. Το κράτος είναι γεμάτο από απαξιωμένους υποστηρικτές των δύο κομμάτων που διορίζονταν νύχτα. Οι νομιμοποιήσεις αυθαιρέτων υπήρξαν κλασικό αντάλλαγμα πολιτευτών προς εκλογικούς πελάτες. Κτηματολόγιο και Δασολόγιο εκκρεμούν εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια και μόνο επί της παρούσας κυβέρνησης φάνηκε η δυνατότητα ολοκλήρωσής τους.

Ευθύνες στη διαχείριση μιας τόσο σοβαρής κρίσης δεν θα μπορούσαν να μην υπάρχουν και πρέπει να αποδοθούν, όμως σήμερα είναι ανάγκη να πάμε πιο βαθιά. Η οικονομική χρεοκοπία πριν δέκα χρόνια και αντίστοιχα ο κορεσμός του δομημένου περιβάλλοντος και η κλιματική αλλαγή που οδηγούν σε περιβαλλοντική κατάρρευση το επιβάλλουν. Ένας φετιχισμός που εξαντλείται σε συναισθηματικές εξάρσεις στο Διαδίκτυο και φαντασιώνεται ότι δεν έχουν αλλάξει και πολλά από τη δεκαετία του ’90 ή του 2000 μάλλον δεν αντιλαμβάνεται την κρισιμότητα των στιγμών. Μια πυρκαγιά είναι ένα κοινωνικό και πολιτικό φαινόμενο όσο είναι και φυσικό. Πριν τις πυρκαγιές της Ηλείας το 2007 προηγήθηκε η πυρκαγιά της Πάρνηθας, όταν χιλιάδες μαυροφορεμένοι νέοι μαζεύτηκαν στο Σύνταγμα προσπαθώντας να αρθρώσουν πολιτικό λόγο – πρώτη πράξη της γόνιμης πολιτικής διεργασίας που ακολούθησε.

Στο φορτίο της πολιτικής Ιστορίας της τελευταίας δεκαετίας βρίσκεται η ουσία της απόδοσης ευθυνών. Το κράτος δεν πρέπει απλώς να ανταποκριθεί στην επόμενη κρίση, αλλά να αποκατασταθεί και να παίξει τον ρόλο του τόσο στην απόδοση ευθυνών όσο και στις απαιτούμενες παρεμβάσεις (επανασχεδιασμός της πολιτικής προστασίας, ανάληψη του κοινωνικού και πολιτικού κόστους των αλλαγών). Έχει έρθει η ώρα να αλλάξουν τα πράγματα. Έχουμε ηθική υποχρέωση να κάνουμε τα πάντα γι’ αυτό.

Από την Αυγή της Κυριακής

Η Ελληνική Οδύσσεια του Διαστήματος

720_523266_1152ddba34-ab0eb294ccd9577fΉταν μέσα της δεκαετίας του ’90 όταν αποδόθηκε στην Ελλάδα από τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών η γεωστατική θέση των 5 μοιρών ανατολικά, όπως εδικαιούτο από το καταστατικό του διεθνούς οργανισμού. Μαζί με τη θέση των 39 μοιρών ανατολικά, που κατείχε η χώρα μαζί με την Κύπρο, αποτελούσαν την πύλη εισόδου στο διεθνές τηλεπικοινωνιακό παιχνίδι και μάλιστα στην αυγή της εποχής της ευρυζωνικότητας και των δικτύων δεδομένων υψηλών ταχυτήτων. Συνέχεια

Είμαστε όλοι τρολ

Του Richard Seymour

1

Είμαστε όλοι trolls. Όπως μας θυμίζει ο David Cameron, αυτό είναι κάτι που κάνουμε όλοι μαζί. Το Διαδίκτυο, και ιδιαίτερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μπορεί να εντείνουν πολιτιστικές τάσεις, οι οποίες, ωστόσο, βρίσκονται σε κυοφορία ήδη από τα πριν. Μπορεί τα μέσα αυτά να ενεργοποιούν τη συμπύκνωσή τους σε μια νέα και περίεργη υποκουλτούρα, να μεγεθύνουν τις συνέπειες – αλλά ήμασταν όλοι τρολ πριν ακόμα αρχίσουμε να συζητάμε για το τρολάρισμα. Συνέχεια

H πλάνη της μετα-αλήθειας

1_Y0NeQqkMifDS8mQQJZu7aAΤων Rune Møller Stahl και Bue Rübner Hansen*

από το περιοδικό Jacobin (14/12/2016)

Η πίστη των φιλελευθέρων στην ικανότητά τους να κυβερνούν αποτελεσματικά δεν στηριζόταν ποτέ στα πραγματικά δεδομένα.

Το Brexit και η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ χτύπησαν τα φιλελεύθερα μέσα ενημέρωσης σαν κεραυνός ανοησίας. Πώς μπόρεσαν οι ψηφοφόροι να αψηφήσουν τις προειδοποιήσεις τόσων αναλυτών, τόσων λαμπρών ειδικών και τόσο εκλεπτυσμένων μηχανισμών ελέγχου των γεγονότων;

Σχεδόν ομόθυμα ερμήνευσαν το γεγονός λέγοντας: Ζούμε στην εποχή της πολιτικής “μετά τα γεγονότα”. Ωθούμενοι από μεγάλους οργανισμούς Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης όπως το Forbes και οι New York Times, μεγάλα λεξικά, όπως αυτό της Οξφόρδης ενέταξαν στην ύλη τους τη «μετα-αλήθεια» ως νέα λέξη της χρονιάς. Άρθρο γνώμης στην Huffington Postκυκλοφόρησε πρόφατα με τίτλο “Έθνος Μετα-Αλήθειας”, υπερασπιζόμενο με δυο λόγια την παρακάτω ιδέα: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα σχετικά με το μέλλον μας δεν είναι πολιτικό, δεν είναι οικονομικό, δεν είναι καν ορθολογικό. Είναι η μάχη μεταξύ γεγονότος και μυθοπλασίας». Συνέχεια

#askTsipras : Μια ιστορική συνέντευξη

Είναι βέβαιο πως κάποιοι – λίγοι ίσως- θα ανατρέχουν και σε αυτή την συνέντευξη για χρόνια, οπότε ορίστε το playlist για λόγους αρχειοθέτησης.

φωτό από την διαδικτυακή συνέντευξη του πρωθυπουργού 14/1/2015

Advertisements